ARTHUR MILLER, Γιούνγκ – Πάουλι, Ο ψυχαναλυτής, ο φυσικός, και ο αριθμός 137,

Δεν πιστεύω ότι ο μυστικισμός με την παλαιά μορφή του έχει μέλλον. Ωστόσο, πιστεύω ότι μέσα από τις φυσικές επιστήμες θα γεννηθεί ένας αντίποδας […], ο οποίος θα συνδέεται με τα παλιά μυστικιστικά στοιχεία

Βόλφγκανγκ Πάουλι

Ο Βόλφγκανγκ Πάουλι υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους φυσικούς επιστήμονες στην ιστορία. Η «Απαγορευτική Αρχή», την οποία διατύπωσε στη δεκαετία του 1930, αποτέλεσε μια κρίσιμη διέξοδο στα αδιέξοδα που βίωνε η Φυσική  της εποχής και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της Κβαντομηχανικής, της πιο πετυχημένης επιστημονικής θεωρίας όλων των εποχών. Πραγματικά, δεν υπάρχει σύγχρονη συσκευή, που να μην βασίζεται η λειτουργία της, εν τέλει, σε κάποια εφαρμογή κάποιας περιοχής της Κβαντικής.

Η πρώτη εικόνα του ατόμου, αυτή που πρότεινε ο Μπορ, στο πλαίσιο της πρώιμης κβαντικής θεωρίας, παρουσίαζε το άτομο ως πλανητικό σύστημα. Στο κέντρο υπήρχε ένας θετικά φορτισμένος πυρήνας και γύρω του περιφέρονταν τα ηλεκτρόνια, σε διαφορετικές αποστάσεις από το κέντρο, στα οποία συγκεντρώνονταν το αρνητικό φορτίο. Η θεωρία του Μπορ εξηγούσε αρκετά καλά τα παρατηρησιακά δεδομένα, σε ό,τι αφορά το άτομο του υδρογόνου, του απλούστερου, δηλαδή, από όλα τα άτομα στη φύση, που αποτελείται από ένα πρωτόνιο στον πυρήνα του και ένα μόνο ηλεκτρόνιο να περιφέρεται γύρω του. Η δυσκολία, που προέκυπτε από το γεγονός πως «κανονικά» το ηλεκτρόνιο θα έπρεπε λόγω της κίνησής του να εκπέμπει ενέργεια και έτσι να πλησιάζει διαρκώς προς τον πυρήνα με τελική –και μάλιστα σε συντομότατο χρόνο- κατάληξη τη σύγκρουση με το πρωτόνιο του πυρήνα, ξεπερνιόταν ακριβώς μέσω της ιδέας περί κβάντωσης των τροχιών»: η Φύση έδινε τη δυνατότητα στο ηλεκτρόνιο να περιφέρεται μόνο σε συγκεκριμένες τροχιές και πουθενά αλλού. Έτσι, όταν άλλαζε τροχιά το ηλεκτρόνιο, εμφανίζονταν αυτόματα από τη μία στην άλλη, χωρίς να «μεταβαίνει» διασχίζοντας την απόσταση μεταξύ τους, εφόσον κανένα ενδιάμεσο σημείο δεν ήταν επιτρεπτό ως θέση του ηλεκτρονίου.

Για να γίνει κατανοητό τι λέγεται εδώ, φανταστείτε τη Γη, στην κίνησή της γύρω από τον Ήλιο. Ως γνωστόν, περιφέρεται σε τροχιά ακτίνας 150 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Έστω, λοιπόν, πως μπορούσε, χάνοντας ενέργεια, να «πέσει» σε μια τροχιά ακτίνας 50 εκατομμυρίων ή να απομακρυνθεί, λόγω της απόκτησης επιπλέον ενέργειας, σε απόσταση 300 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Αν η συμπεριφορά της ήταν κβαντική, τότε θα μπορούσε να βρεθεί στις τρεις τροχιές των συγκεκριμένων ακτίνων, όχι όμως σε οποιαδήποτε ενδιάμεση. Πράγμα που σημαίνει πως από τα 150 στα 300 θα πήγαινε αυτομάτως, χωρίς να περάσει από ενδιάμεσα σημεία. Θα εξαφανίζονταν στην πρώτη τροχιά για να επανεμφανισθεί από το πουθενά στη δεύτερη! Που σημαίνει πως οι μεταβάσεις είναι απολύτως ασυνεχείς. Ευτυχώς η Γη δεν εμφανίζει κβαντική συμπεριφορά, η οποία φαίνεται να περιορίζεται στον υποατομικό κόσμο.

Με όλη την παραδοξότητα, ωστόσο, αυτής της περιγραφής δεν ήταν αρκετή, για να εξηγήσει τη συμπεριφορά πιο σύνθετων ατόμων από αυτό του υδρογόνου. Ακόμη και ελάχιστα πιο σύνθετων, όπως αυτό του Ηλίου (He), του οποίου ο πυρήνας αποτελείται από δύο πρωτόνια και γύρω του περιφέρονται δύο ηλεκτρόνια –πόσο μάλλον αυτό του Ουρανίου (U), που ο πυρήνας του συγκροτείται από 92 πρωτόνια και 143 νετρόνια, ενώ γύρω του κινούνται 92 ηλεκτρόνια!

Ε, λοιπόν, ο Πάουλι με την Απαγορευτική του Αρχή επέλυσε καίρια προβλήματα σχετικά  με τη συγκρότηση των ατόμων ισχυριζόμενος πως «είναι αδύνατον να υπάρχουν στο ίδιο άτομο δύο ηλεκτρόνια, που να έχουν την ίδια τετράδα κβαντικών αριθμών». Δεν θα μείνω –δεν είναι δυνατόν, άλλωστε- στην εξήγηση αυτής της διατύπωσης. Το μόνο που έχει σημασία να κρατήσουμε εδώ είναι ο αριθμολογικός χαρακτήρας της ανακάλυψής του, το γεγονός, δηλαδή, πως ένας ορισμένος μυστικισμός τον έσπρωξε  στην επιλογή του 4 στην θέση του, μέχρι τότε, κυριαρχούντος αριθμού 3!

Αντίστοιχες ανησυχίες τον έκαναν να θεωρεί πως κάποιοι αριθμοί είχαν πολύ μεγαλύτερη οντολογική σημασία από άλλους, ως εάν ο Θεός να τους είχε ειδικά επιλέξει κατά τη Δημιουργία. Μεταξύ τους και ο περίφημος ακέραιος και αδιάστατος 137, που εμφανίζεται στην «σταθερά της λεπτής υφής», ένα από τα θεμελιώδη μεγέθη στα οποία οφείλεται η συνοχή κάθε ύπαρξης (Αν η τιμή της διέφερε μόλις κατά 4%, όλος ο άνθρακας και το οξυγόνο σε κάθε άστρο θα καταστρέφονταν και η ζωή δεν θα εμφανίζονταν ή θα ήταν πολύ διαφορετική).

Αυτή του η κλίση προς τον μυστικισμό, η οποία, ωστόσο, όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, επέδρασε παραγωγικά στο επιστημονικό του έργο, έφερε τον Πάουλι σε μια μακρόχρονη συνομιλία με τον κορυφαίο της Ψυχανάλυσης των αρχών του 20^ου αιώνα Καρλ Γιουνγκ, ο οποίος έρεπε επίσης προς παράδοξες θεωρήσεις του κόσμου. Δεν είναι τυχαίο πως μια από τις κύριες διαφωνίες του με τον Φρόιντ –αν όχι η κυριότερη- ήταν η πεποίθησή του πως η παραψυχολογία έπρεπε να συμπεριληφθεί στα επιστημονικά πεδία –έτσι, στα 1908, θα του έγραφε «άρχισα να ανακατεύομαι πάλι με τα φαντάσματα». Αυτός ήταν και ο λόγος της απομάκρυνσής τους μ’ όλη την τεράστια εκτίμηση που του έτρεφε ο Φρόιντ.

Ο Γιουνγκ πίστευε πως η ανθρώπινη ψυχή ήταν εξαιρετικά πολύπλοκη για να κατανοηθεί με βάση τη λίμπιντο. Τελικά, με όλον τον σεβασμό για τον Φρόιντ, συμφωνούσε με τη δηκτική διατύπωση του Μαχ  γι’ αυτόν και τους υποστηρικτές του: «Αυτοί οι άνθρωποι προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τον γυναικείο κόλπο σαν να ήταν τηλεσκόπιο μέσα από το οποίο μπορούν να δουν τον κόσμο. Δεν είναι όμως αυτή η φυσική λειτουργία του –είναι πολύ στενός γι’ αυτό».

Όπως σημειώνει ο Μίλερ, «[ο] Φρόιντ θεωρούσε το ασυνείδητο ως χώρο αποθήκευσης των απωθημένων συναισθημάτων, σκέψεων και αναμνήσεων, μια αρένα όπου καθημερινά λάμβανε χώρα μια πάλη ανάμεσα στο Εκείνο, το Εγώ και το Υπερεγώ, συνοδευόμενη από ισχυρές συγκαλυμμένες σεξουαλικές τάσεις. Ο Γιουνγκ, αντιθέτως, ενδιαφερόταν για τις πτυχές της ψυχής που δεν μπορούσαν να αποδοθούν στην προσωπική ιστορία του ατόμου, αλλά ανήκαν σε βαθύτερους μη προσωπικούς χώρους, κοινούς σε όλη την ανθρωπότητα. Το συλλογικό ασυνείδητο συγκροτείται από αρχέτυπα, τα οποία ο Γιουνγκ αρχικά ονόμαζε «συμπλέγματα» […] Τα αρχέτυπα δεν είναι ιδέες που έχουν κληρονομηθεί αλλά «δυνητικότητες» […] Η προέλευσή τους θα παραμείνει για πάντα σκοτεινή διότι κατοικοεδρεύουν σε έναν μυστηριώδη σκιώδη χώρο –το συλλογικό ασυνείδητο- για τον οποίο δεν θα αποκτήσουμε ποτέ άμεση γνώση».

Ο Πάουλι και ο Γιουνγκ, κορυφαίοι επιστήμονες και οι δύο, θα συναντηθούν σε αυτήν την περίεργη περιοχή της παραψυχολογίας και της «μεταφυσικής», ψάχνοντας «βαθύτερες» απαντήσεις από αυτές που έδινε η επιστήμη. Ο Άρθουρ Μίλερ παρουσιάζει με ενδιαφέροντα τρόπο αυτήν την συνάντηση. Προσωπικά δεν πείστηκα για τη «βαθύτητα» της αναζήτησης. Δεν μπορεί, όμως, να αγνοηθεί αυτή η διάσταση και ο ρόλος της στην ίδια την κίνηση της επιστήμης.

Η περίπτωση του αληθινού ιδρυτή της Φυσικής, του Νεύτωνα, είναι χαρακτηριστική: «Είναι, ωστόσο, σημαντικό να θυμηθούμε τον Ισαάκ Νεύτωνα, ο οποίος έθεσε τα θεμέλια της σύγχρονης επιστήμης. Για περισσότερα από διακόσια χρόνια μετά τον θάνατό του, οι άνθρωποι θεωρούσαν ότι επρόκειτο για έναν άνθρωπο χωρίς συναισθήματα –‘με το Πρίσμα του’ και το ανέκφραστο πρόσωπό του», όπως έγραψε ο Ουίλιαμ Γουέρντσγουερθ– που καθόταν με τις ώρες στο γραφείο του κάθε μέρα δουλεύοντας αδιάκοπα τις εξισώσεις του.

Ένας συνάδελφός του τον ρώτησε κάποτε με τι ασχολιόταν. Ο Νεύτων απάντησε ότι έκανε φυσική – αλλά μόνο στον ελεύθερο χρόνο του. Στη δεκαετία του 1930, ήρθαν στο φως διάφορα έγγραφά του, τα οποία είχαν παραμείνει μυστικά. Τα έγγραφα αυτά αποκάλυπταν ότι ο Νεύτων ήταν κατά κύριο λόγο ένας άνθρωπος της εποχής του, που ενδιαφερόταν λιγότερο για την φυσική και περισσότερο για θέματα όπως το πόσο μεγάλη θα έπρεπε να είναι η νέα πόλη της Ιερουσαλήμ, για να δεχτεί τις ψυχές την Ημέρα της Κρίσεως, τη χρονολόγηση των βιβλικών γεγονότων και το πώς θα μπορούσαμε να διακρίνουμε την κίνηση των υλικών αντικειμένων σε σχέση με τον Θεό. Για τον ίδιο, οι διάσημοι νόμοι του για την κίνηση ήταν απλά ένα μέσο για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Όπως έγραψε ο Τζον Μέιναρντ Κέινς […], ο Νεύτων δεν ήταν ο πρώτος της εποχής της λογικής. Ήταν ο τελευταίος μάγος [...].

[Ο] Νεύτων ήταν ένας από τους πολυμαθέστερους αλχημιστές της εποχής του, σχεδόν όλοι πλέον οι ‘άνθρωποι της εποχής του’, που έζησε σε έναν κόσμο αλχημείας, μαγείας και μυστικισμού».

Όμοια ακριβώς, όλοι, επιστήμονες και μη, δεν μπορεί παρά να είναι άνθρωποι της εποχής τους, η οποία καθορίζει το γνωστικό πλαίσιο, τον τρόπο σκέψης και τις μεθόδους προσέγγισης του φυσικού και του κοινωνικού κόσμου. Κυρίως, όμως, καθορίζει τα ενδιαφέροντά τους.

Σύμφωνα με τον Άρθουρ Μίλερ, δεν είναι καθόλου τυχαίο πως οι δύο πρωταγωνιστές του βιβλίου αναπτύσσουν τις διανοητικές κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και τις πνευματικές τους εμμονές στις πρώτες δεκαετίες του 20^ου αιώνα. Μια εποχή που η φιλοσοφία αντιδρούσε στον θετικισμό, σύμφωνα με τον οποίο δεν έχει νόημα να ψάχνουμε την επιστημονική γνώση σε οτιδήποτε δεν μπορούσε να αναχθεί σε αισθητηριακές αντιλήψεις, κινούμενη στην αναζήτηση μιας πραγματικότητας πέρα από τα φαινόμενα, στην κατεύθυνση της άρσης της μη προσβασιμότητας στο «πράγμα καθεαυτό». Εποχή, στην οποία αυτή η κίνηση εκδηλώθηκε εμφατικά και στον χώρο της τέχνης, όταν ο Πικάσο και ο Καντίνσκι ανακάλυπταν νέους τρόπους αναπαράστασης της πραγματικότητας μέσω του κυβισμού και του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, ο Στραβίνσκι και ο Σένμπεργκ άκουγαν αλλιώς τον κόσμο, μέσα από την μουσική τους, ή ο Τζέημς Τζόις ενσωμάτωνε τη Σχετικότητα στα μυθιστορήματά του.

Καπιταλιστική επίθεση εναντίον του ύπνου

Του Jonathan Crary*
Όποιος έχει ζήσει στη Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών σίγουρα γνωρίζει το φαινόμενο της μετανάστευσης των αποδημητικών πτηνών που διασχίζουν κάθε χρονιά ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο. Ωστόσο, ανάμεσα στα εκατοντάδες είδη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα είδος τσίχλας με λευκό λαιμό. Σε αντίθεση με τα περισσότερα από τα υπόλοιπα είδη, το συγκεκριμένο χαρακτηρίζεται από την ιδιαιτερότητα ότι, κατά τη διάρκεια της αποδημίας του, μπορεί να μείνει ξύπνιο έως και επτά συνεχόμενες ημέρες. Η ιδιαίτερη εποχική συμπεριφορά τού επιτρέπει να πετάει τη νύχτα και να αναζητεί την τροφή του κατά τη διάρκεια της ημέρας, χωρίς να ξεκουράζεται διόλου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, την τελευταία πενταετία, το υπουργείο Άμυνας έχει διαθέσει σημαντικά ποσά για την έρευνα της συμπεριφοράς αυτού του είδους πουλιών. Οι ερευνητές διάφορων πανεπιστημίων -και κυρίως του Μάντισον (Ουισκόνσιν)- έχουν λάβει πλουσιοπάροχη χρηματοδότηση για να μελετήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα των πτηνών κατά τη διάρκεια των περιόδων στέρησης ύπνου. Ο σκοπός των ερευνών είναι η απόκτηση γνώσεων, οι οποίες θα μπορούσαν στη συνέχεια να μεταφερθούν στο ανθρώπινο είδος.
Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός στρατιώτη ο οποίος δεν θα κοιμάται. Η μελέτη αυτού του είδους τσίχλας αποτελεί ένα πολύ μικρό τμήμα ενός κατά πολύ ευρύτερου σχεδίου το οποίο αποσκοπεί στην επίτευξή της, έστω μερικής, κυριαρχίας πάνω στον ανθρώπινο ύπνο. Ο βραχυπρόθεσμος στόχος συνίσταται στη δημιουργία μεθόδων οι οποίες θα επιτρέπουν σε έναν στρατιώτη να βρίσκεται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα χωρίς να κοιμάται επί τουλάχιστον επτά ημέρες. Σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, ο στόχος είναι να διπλασιαστεί αυτό το χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα θα διατηρούνται σε υψηλό επίπεδο οι σωματικές και οι πνευματικές δυνατότητες των άγρυπνων στρατιωτών. Μέχρι σήμερα, τα μέσα που διαθέταμε για να επιτύχουμε καταστάσεις αϋπνίας συνοδεύονταν πάντα από έλλειμμα ψυχικών και διανοητικών ικανοτήτων (για παράδειγμα, μειωμένο επίπεδο επαγρύπνησης). Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο στόχος της επιστημονικής έρευνας δεν είναι πλέον η ανακάλυψη μεθόδων για την τόνωση της εγρήγορσης, αλλά ο περιορισμός της ίδιας της σωματικής ανάγκης για ύπνο.
Όπως έχει ήδη αποδείξει η ιστορία, οι καινοτομίες που προκύπτουν από τη στρατιωτική έρευνα έχουν στη συνέχεια την τάση να μεταφέρονται στην ευρύτερη κοινωνική σφαίρα: έτσι, ο άγρυπνος στρατιώτης ενδέχεται να αποτελέσει τον πρόδρομο του άγρυπνου εργαζόμενου ή του άγρυπνου καταναλωτή. Τα προϊόντα «χωρίς ύπνο» που θα προβληθούν και θα προωθηθούν από τη φαρμακοβιομηχανία μέσα από ένα επιθετικό μάρκετινγκ ενδέχεται αρχικά να παρουσιαστούν ως μια απλή επιλογή τρόπου ζωής, για να μετατραπούν τελικά σε μια αναγκαιότητα για πολλούς ανθρώπους.
Δεδομένου ότι ο ύπνος είναι απόλυτα άχρηστος και εντελώς παθητικός, με αποτέλεσμα να προκαλεί ανυπολόγιστες απώλειες στους τομείς της παραγωγής, της κυκλοφορίας και της κατανάλωσης αγαθών, θα αποτελεί πάντα εμπόδιο για την εγκαθίδρυση ενός κόσμου που θα ήθελε να λειτουργεί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα. Η μεγαλύτερη προσβολή που μπορούν να κάνουν τα ανθρώπινα όντα στον αδηφάγο σύγχρονο καπιταλισμό συνίσταται στο να περνούν ένα τεράστιο μέρος της ζωής τους κοιμισμένοι, αποδεσμευμένοι από τον βάλτο των τεχνητών αναγκών που αυτός τους επιβάλλει. Ο ύπνος αποτελεί μια ανυποχώρητη διακοπή της κλοπής του χρόνου μας, την οποία διαπράττει εις βάρος μας ο καπιταλισμός.
Οι περισσότερες από τις πλέον στοιχειώδεις ανάγκες της ανθρώπινης ζωής -η πείνα, η δίψα, η σεξουαλική επιθυμία και, πρόσφατα, η ανάγκη για φιλία- έχουν αποκτήσει εμπορευματική μορφή ή έχουν μετατραπεί σε χρηματοοικονομικά προϊόντα. Ο ύπνος επιβάλλει την ιδέα μιας ανθρώπινης ανάγκης κι ενός χρονικού διαστήματος που δεν είναι δυνατόν ούτε να ελεγχθούν, ούτε και να μετατραπούν σε δραστηριότητα που θα αποφέρει μαζικά κέρδη. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ο ύπνος εξακολουθεί να αποτελεί μια ανωμαλία κι έναν πόλο κρίσης μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Παρόλες τις προσπάθειες της επιστημονικής έρευνας στον τομέα, ο ύπνος εξακολουθεί να προκαλεί απογοήτευση και αμηχανία σε όσους σχεδιάζουν στρατηγικές για να τον εκμεταλλευθούν ή για να τροποποιήσουν τη φύση του. Όσο κι αν αυτό τούς φαίνεται εντυπωσιακό ή αδιανόητο, δεν καταφέρνουν να αποσπάσουν από τον ύπνο καμία οικονομική αξία.
Οι επιθέσεις ενάντια στον χρόνο του ύπνου εντάθηκαν κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Ο μέσος Αμερικανός ενήλικος κοιμάται σήμερα εξήμισι ώρες κάθε βράδυ: παρατηρείται, συνεπώς, μια σημαντική μείωση των ωρών του ύπνου σε σχέση με την προηγούμενη γενιά, που κοιμόταν κατά μέσον όρο οκτώ ώρες. Και δεν μιλάμε για τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, όπου η διάρκεια του ύπνου έφθανε -όσο κι αν αυτό μας φαίνεται απίστευτο- τις δέκα ώρες. Το σκάνδαλο του ύπνου συνίσταται στο γεγονός ότι εισάγει στη ζωή μας τις ρυθμικές εναλλαγές του ηλιακού φωτός και του σκοταδιού, της δραστηριότητας και της ανάπαυσης, της εργασίας και της επανορθωτικής ξεκούρασης, οι οποίες σε άλλους τομείς της ζωής εξουδετερώθηκαν ή εξαλείφθηκαν.
Από τα μέσα τού 17ου αιώνα, ο ύπνος εκδιώχθηκε από τη σταθερή θέση που κατείχε μέσα στο πλαίσιο που έθεταν ο Αριστοτελισμός και η Αναγέννηση, καθώς αυτό θεωρήθηκε πλέον ξεπερασμένο. Άρχισαν να τον θεωρούν ασύμβατο με τις νεωτερικές έννοιες της παραγωγικότητας και του ορθολογισμού, και ο Ρενέ Ντεκάρτ, ο Ντέιβιντ Χιούμ και ο Τζον Λοκ δεν ήταν οι μοναδικοί φιλόσοφοι που αρνήθηκαν στον ύπνο τη σημασία του για όλες τις ενέργειες της πνευματικής ζωής και της αναζήτησης της γνώσης. Τον υποτίμησαν και αναγνώρισαν την πρωτοκαθεδρία της συνείδησης και της βούλησης, καθώς επίσης και των εννοιών της χρησιμότητας, της αντικειμενικότητας και του προσωπικού συμφέροντος ως κινήτρου που ωθεί στην ανάληψη δράσης. Για τον Λοκ, ο ύπνος ήταν μια -λυπηρή, αλλά αναγκαία- διακοπή της υλοποίησης των προτεραιοτήτων που ανέθεσε ο Θεός στον άνθρωπο: να είναι εργατικός και ορθολογικός.
Στα μέσα τού 19ου αιώνα αρχίσαμε να αντιλαμβανόμαστε την ασύμμετρη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στον ύπνο και στην εγρήγορση, με βάση ιεραρχικά μοντέλα που παρουσίαζαν τον ύπνο ως μια οπισθοδρόμηση προς έναν κόσμο κατώτερων και πιο πρωτόγονων μορφών δραστηριότητας: θεωρούσαμε ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου αναστελλόταν η ανώτερη και πολυπλοκότερη λειτουργία του εγκεφάλου. Ο Άρθουρ Σοπενάουερ υπήρξε ένας από τους ελάχιστους διανοητές που αντέστρεψαν αυτήν την ιεραρχία, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι ο «πραγματικός πυρήνας» της ανθρώπινης ύπαρξης μπορεί να ανακαλυφθεί μονάχα κατά τη διάρκεια του ύπνου.¹
Καθώς η εκβιομηχάνιση της Ευρώπης συνοδευόταν από τη χειρότερη δυνατή μεταχείριση των εργαζόμενων, οι διευθυντές των εργοστασίων συνειδητοποίησαν ότι τους συνέφερε να παραχωρήσουν κάποια μικρά διαστήματα ανάπαυσης στους εργάτες τους. Όπως απέδειξε ο Άνσον Ράμπινμπαχ στη μελέτη του για την επιστήμη τής κούρασης,² το ζητούμενο ήταν να μετατραπούν σε παραγωγικότερους και αποτελεσματικότερους εργαζόμενους, με μεγαλύτερη αντοχή στην κούραση. Όμως, από την τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα, με την κατάρρευση όλου του ρυθμιστικού πλαισίου που περιόριζε την ασυδοσία του καπιταλισμού στην Αμερική και στην Ευρώπη, δεν υπάρχει πλέον μέσα στο σύστημα καμία εσωτερική αναγκαιότητα για ανάπαυση και ανάκτηση των δυνάμεων των συντελεστών της οικονομικής μεγέθυνσης και της κερδοφορίας. Δεδομένων των ιδιαίτερων δομών που αποτελούν χαρακτηριστικό του σημερινού καπιταλισμού, η αφιέρωση χρόνου για την ανάπαυση και την ανάκτηση δυνάμεων των εργαζόμενων κοστίζει πλέον υπερβολικά ακριβά για να είναι δομικά εφικτή.
Στην ανάλυσή τους για τον σημερινό καπιταλισμό, ο Λικ Μπολτάνσκι και η Ιβ Τσιαπέλο κατέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται ένα σύνολο δυνάμεων για να εξυμνηθεί το είδος του ατόμου που είναι απασχολημένο ανά πάσα στιγμή, πάντοτε σε διασύνδεση, αλληλεπίδραση, επικοινωνία, αντίδραση ή συναλλαγή με ένα οποιοδήποτε τηλεματικό περιβάλλον. Όπως παρατηρούν, στις περιοχές του πλανήτη όπου υπάρχει ευημερία το φαινόμενο συμβάδισε με το γκρέμισμα των περισσότερων συνόρων που χώριζαν στο παρελθόν τον ιδιωτικό χρόνο από τον επαγγελματικό και την εργασία από την κατανάλωση. Στο μοντέλο «διαρκούς διασύνδεσης» που περιγράφουν, καταγγέλλουν το κυνήγι της «δραστηριότητας για τη δραστηριότητα»: «Θεωρείται σημαντικό το να κάνεις ανά πάσα στιγμή κάτι, να βρίσκεσαι σε κίνηση, να αλλάζεις, ενώ συχνά η σταθερότητα θεωρείται συνώνυμο της αδράνειας]».³ Αυτό το μοντέλο δραστηριότητας δεν εμφανίζεται ως μια απλή τροποποιημένη μορφή τού προηγούμενου μοντέλου της εργασιακής ηθικής, αλλά ως ένα εντελώς νέο μοντέλο προτύπων, το οποίο, για να λειτουργήσει, απαιτεί χρονικούς ρυθμούς του τύπου 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και επτά ημέρες την εβδομάδα, οι οποίοι συχνά συνοψίζονται στον τύπο 24/7.
Φυσικά οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να κοιμούνται, κι ακόμα κι οι μεγαλουπόλεις με τους πλέον φρενήρεις ρυθμούς ζωής θα εξακολουθήσουν να γνωρίζουν νυχτερινά διαστήματα όπου επικρατεί μια σχετική ησυχία. Παρόλα αυτά, ο ύπνος αποτελεί στο εξής μια εμπειρία η οποία έχει αποσυνδεθεί από τις έννοιες της αναγκαιότητας και της φύσης. Πλέον, όπως και πολλά άλλα πράγματα, γίνεται αντιληπτός ως μια μεταβλητή λειτουργία, την οποία οφείλουμε να διαχειριστούμε και η οποία ορίζεται μονάχα με εργαλειακά κριτήρια και με κριτήρια ανθρώπινης φυσιολογίας. Πρόσφατες έρευνες απέδειξαν ότι αυξάνεται με εντυπωσιακό ρυθμό ο αριθμός των ατόμων που σηκώνονται τη νύχτα για να διαβάσουν τα ηλεκτρονικά τους μηνύματα ή για να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα τους.
Υπάρχει μια, ανώδυνη υποτίθεται, αλλά πολύ διαδεδομένη έκφραση που χαρακτηρίζει την κατάσταση ενός υπολογιστή ή μιας μηχανής, η sleep mode.⁴ Η ιδέα της μηχανής που είναι διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή, λειτουργώντας σε χαμηλή ένταση, τείνει να επαναπροσδιορίσει την έννοια του ύπνου ως μια απλή κατάσταση περιορισμένης ή ετεροχρονισμένης λειτουργικότητας και προσβασιμότητας. Η λογική του πλήκτρου on/off είναι πλέον ξεπερασμένη: στο εξής τίποτε δεν μπορεί να είναι πλέον εντελώς off. Δεν υπάρχει πλέον κατάσταση πραγματικής ανάπαυσης.
Βέβαια, όσο κι αν ο ύπνος αποτελεί μείζον εμπόδιο στην πλήρη υλοποίηση του «καπιταλισμού 24/7» (ο Καρλ Μαρξ μιλάει για έναν από τους τελευταίους «φυσικούς φραγμούς»), δεν είναι δυνατόν να εξουδετερωθεί εντελώς. Ωστόσο, είναι πάντοτε δυνατόν να διασπαστεί και να τσακιστεί. Όπως αποδεικνύεται κι από τα προαναφερθέντα παραδείγματα, οι μέθοδοι και τα κίνητρα που είναι αναγκαία για την υλοποίηση αυτού του τεράστιου καταστροφικού εγχειρήματος, έχουν ήδη δρομολογηθεί. Σήμερα οι δημόσιοι χώροι είναι ολοκληρωτικά σχεδιασμένοι ώστε να αποθαρρύνουν και την παραμικρή πρόθεση ύπνου σε αυτούς. Ακόμα και το ντιζάιν που έχει επιλεγεί για τα παγκάκια στους δημόσιους χώρους και για όλες τις οριζόντιες επιφάνειες που βρίσκονται σε κάποιο ύψος αποσκοπεί -με μεγάλη μοχθηρία- στο να καταστήσει άβολη την ξαπλωτή στάση για το ανθρώπινο σώμα.
Η επίθεση που εξαπολύεται ενάντια στον ύπνο είναι αξεδιάλυτα συνδεδεμένη με τις λυσσώδεις μάχες που δίνονται σε άλλες σφαίρες της κοινωνικής ζωής και στοχεύουν στη διάλυση του πλαισίου της κοινωνικής προστασίας. Όπως η οικουμενική πρόσβαση στο πόσιμο νερό πλήττεται σε ολόκληρο τον κόσμο από τη ρύπανση, την ιδιωτικοποίηση και την προώθηση του εμφιαλωμένου νερού, υπάρχει και στην παρούσα περίπτωση ένα παρόμοιο -κι εύκολα ανιχνεύσιμο- φαινόμενο «δημιουργίας της σπανιότητας». Όλες οι παραβιάσεις που υφίσταται ο ύπνος δημιουργούν τις συνθήκες για μια κατάσταση γενικευμένης αϋπνίας, όπου το μόνο που απομένει είναι η προσφυγή στην «αγορά τού ύπνου» -βέβαια, τελικά πληρώνουμε για να βυθιστούμε σε μια κατάσταση χημικά τροποποιημένη, η οποία ελάχιστη σχέση έχει με τον πραγματικό ύπνο. Οι στατιστικές για τη ραγδαία αύξηση της χρήσης των υπνωτικών μάς δείχνουν ότι το 2010 συνταγογραφήθηκαν σε περίπου πενήντα εκατομμύρια Αμερικανούς φάρμακα όπως το Ambien και το Lunesta, ενώ αρκετά εκατομμύρια συμπατριώτες τους τα αγόραζαν χωρίς ιατρική συνταγή.
Ωστόσο, θα ήταν λάθος να πιστεύουμε ότι η βελτίωση των σημερινών συνθηκών ζωής θα μπορούσε να επιτρέψει στους ανθρώπους να κοιμούνται καλύτερα και να απολαμβάνουν έναν βαθύτερο και πιο επανορθωτικό ύπνο. Στο σημείο που έχουμε φθάσει, δεν είναι καν βέβαιο ότι ένας κόσμος οργανωμένος με λιγότερο καταπιεστικό τρόπο θα κατόρθωνε να εξαλείψει την αϋπνία. Η αϋπνία αποκτάει την ιστορική της σημασία και την ιδιαίτερη συναισθηματική υφή της μονάχα σε σχέση με συλλογικές εμπειρίες που είναι εξωτερικές ως προς αυτήν. Επιπλέον συνοδεύεται από πλήθος άλλων μορφών αλλοτρίωσης και κοινωνικής καταστροφής, που λαμβάνουν χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο. Ως αίσθηση στέρησης σε ατομικό επίπεδο, η αϋπνία εντάσσεται σήμερα στο πλαίσιο μιας γενικευμένης κατάστασης «απουσίας κόσμου». Γύρω από το ζήτημα του ύπνου συναρθρώνεται ένας αριθμός θεμελιωδών υποθέσεων γύρω από τη συνοχή των κοινωνικών σχέσεων. Σε αυτές περιλαμβάνεται και η ιδέα ότι υπάρχει μια αμοιβαία σχέση ανάμεσα στην ευάλωτη κατάσταση και την εμπιστοσύνη, ανάμεσα στο γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται εκτεθειμένος και τη φροντίδα. Η επαγρύπνηση του Άλλου διαδραματίζει καίριο ρόλο: από αυτήν εξαρτάται η ξενοιασιά του ύπνου, ο οποίος μας αναζωογονεί, αυτή είναι που μας προσφέρει ένα χρονικό διάστημα απαλλαγμένο από φόβους, μια πρόσκαιρη κατάσταση «λήθης του κακού».⁵
Ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους οι ανθρώπινοι πολιτισμοί συνέδεσαν για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα τον ύπνο με τον θάνατο οφείλεται στο γεγονός ότι και οι δύο αποτελούν την απόδειξη ότι ο κόσμος συνεχίζεται όσο εμείς απουσιάζουμε. Ωστόσο η καθαρά προσωρινή απουσία του κοιμώμενου σημαδεύεται από ένα είδος δεσμού με το μέλλον, με τη δυνατότητα μιας νέας αρχής και, συνεπώς, με μια δυνατότητα ελευθερίας. Ακριβώς κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος ενδέχεται να αγγίξουν φευγαλέα τη συνείδησή μας εικόνες μιας ζωής την οποία δεν έχουμε ζήσει, μιας ζωής την οποία έχουμε εξορίσει στο μέλλον. Η νυκτερινή επιθυμία μας να βυθιστούμε σε έναν ύπνο τόσο βαθύ, ώστε να φθάσουμε στο σημείο να αποκοπούμε από τη συνείδησή μας, αποτελεί ταυτόχρονα και την προσδοκία για ένα ξύπνημα το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει κάτι το απρόοπτο.
Στην Ευρώπη, μετά το 1815, κατά τη διάρκεια των δεκαετιών που σημαδεύτηκαν από την κυριαρχία της αντεπανάστασης, τις ανατροπές και τη διάψευση των ελπίδων, ορισμένοι καλλιτέχνες και ποιητές είχαν τη διαίσθηση ότι ο ύπνος δεν αποτελούσε υποχρεωτικά μια απόδραση ή μια φυγή έξω από την ιστορία. Για παράδειγμα, τόσο ο Πέρσι Σέλεϊ όσο και ο Γκιστάβ Κουρμπέ κατανόησαν ότι το όνειρο αποτελούσε άλλη μια μορφή ιστορικού χρόνου, καθώς και ότι αυτή η υποχώρηση και η επιφανειακή, εκ πρώτης όψεως, παθητικότητά του περιλάμβαναν επίσης την αναταραχή και την ανησυχία που είναι αναγκαίες για τη γέννηση ενός μέλλοντος στο οποίο θα υπάρχει περισσότερη δικαιοσύνη και ισότητα.
Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η ανησυχία του ύπνου δημιουργεί μια σχέση με το μέλλον, η οποία παραξενεύει και προβληματίζει. Καθώς ο ύπνος βρίσκεται στα σύνορα του κοινωνικού και του φυσικού, εξασφαλίζει την παρουσία μέσα στον κόσμο ορισμένων ημιτονοειδών και κυκλικών μοτίβων, που είναι αναγκαία για τη ζωή αλλά ασύμβατα με τον καπιταλισμό. Θα πρέπει να προβούμε στον συσχετισμό ανάμεσα στην αφύσικη για τον καπιταλισμό επιμονή του ύπνου να ανθίσταται και στη δρομολογημένη καταστροφή ακόμα και των ίδιων των προϋποθέσεων για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη. Καθώς ο καπιταλισμός αδυνατεί να αυτοπεριοριστεί, η έννοια της προστασίας ή της διατήρησης καθίσταται επίσης αδύνατη μέσα σε αυτό το σύστημα. Μέσα σε ένα παρόμοιο πλαίσιο, η αποκατάσταση της αδράνειας του ύπνου δημιουργεί εμπόδια στις θανατηφόρες διαδικασίες της συσσώρευσης κεφαλαίου, της κυριαρχίας του χρηματοοικονομικού τομέα σε όλους τους τομείς και της κατασπατάλησης, που έχουν καταστρέψει οτιδήποτε στο παρελθόν, εντασσόταν στο καθεστώς των κοινόχρηστων αγαθών.
Στην πραγματικότητα, σήμερα υπάρχει μονάχα ένα όνειρο, το οποίο ξεπερνάει όλα τα άλλα: το όνειρο ενός κόσμου στον οποίο οι άνθρωποι θα μοιράζονται τα αγαθά, του οποίου το πεπρωμένο δεν θα αποδεικνύεται μοιραίο για τον ανθρώπινο πληθυσμό, ενός κόσμου δίχως δισεκατομμυριούχους, ενός κόσμου που θα έχει ένα μέλλον διαφορετικό από τη βαρβαρότητα ή το «μετα-ανθρώπινο», στον οποίο η ιστορία θα μπορέσει να ακολουθήσει μια καμπή διαφορετική από τα σενάρια καταστροφής και τους εφιάλτες που τείνουν να μεταβληθούν σε πραγματικότητα. Σε κάθε είδους μέρος, σε πολύ διαφορετικές καταστάσεις (συμπεριλαμβανομένης και της ονειροπόλησης ή των ονείρων που κάνουμε ξύπνιοι), είναι πιθανόν ότι το να φανταστούμε ένα μέλλον δίχως καπιταλισμό μπορεί να αρχίσει από τα όνειρα που κάνουμε μέσα στον ύπνο μας. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να εκλάβουμε τον ύπνο ως μια ριζική διακοπή, ως μια άρνηση του αδυσώπητου βάρους του παγκοσμιοποιημένου παρόντος μας, να θεωρήσουμε ότι ο ύπνος αποτελεί -στο πιο πεζό επίπεδο της καθημερινής μας εμπειρίας- μια γενική πρόβα τού με τι ακριβώς θα μπορούσαν να μοιάζουν ορισμένες ακόμα πιο σημαντικές νέες αρχές και ανανεώσεις.

* Ο Jonathan Crary είναι καθηγητής Θεωρίας της Σύγχρονης Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια (Νέα Υόρκη). Συγγραφέας του «24/7. O ύστερος καπιταλισμός και το τέλος του ύπνου», Εκδ. Λιβάνη, Αθήνα, 2014. Το παρόν κείμενο προέρχεται από το συγκεκριμένο βιβλίο.

¹ Άρθουρ Σοπενάουερ, «Ο κόσμος ως βούληση και ως αναπαράσταση» Presses universitaires deFrance (PUF), Παρίσι, 2014 (1819).
² Anson Rabinbach, «Le moteur humain. L' énergie, la fatigue et les origines de la modernité», La Fabrique, Παρίσι, 2004.
³ Luc Boltanski και Eve Chiapello, «Le Nouvel Esprit du capitalism», Gallimard, Παρίσι, 1999.
⁴ «Κατάσταση ύπνου» στα αγγλικά και στα ελληνικά, ενώ στα γαλλικά χρησιμοποιείται ο όρος «κατάσταση εγρήγορσης».
⁵ Roland Barthes, «Le Neutre», Cours au Collège de France (1977-1978), Seul-Imec, Παρίσι,

Have Milky Way's Cycles Influenced Earth's Biological History?

Horoscope enthusiasts will be happy to hear that a grand cosmic force does indeed seem to be responsible for controlling the direction of all life on Earth. However, this grand cosmic cycle has more to do with extinction than finding a tall, handsome stranger.

Early last year, research revealed that the rise and fall of species on Earth seems to be driven by the undulating motions of our solar system as it travels through the Milky Way. Some scientists believe that this cosmic force may offer the answer to some of the biggest questions in our Earth’s biological history.
The University of California, Berkeley found that marine fossil records show that biodiversity increases and decreases based on a 62-million-year cycle. At least two of the Earth's great mass extinctions-the Permian extinction 250 million years ago and the Ordovician extinction about 450 million years ago-correspond with peaks of this cycle, which can't be explained by evolutionary theory.
Elsewhere, a team of researchers at the University of Kansas came up with an out-of-this-world explanation for the phenomenon. Their idea hinges upon the fact that stars move through space and sometimes rush headlong through galaxies, or approach closely enough to cause a brief cosmic tryst.
Our own star moves toward and away from the Milky Way's center, and also up and down through the galactic plane. One complete up-and-down cycle takes 64 million years- suspiciously close to the Earth's biodiversity cycle.
Once the researchers independently confirmed the biodiversity cycle, they then proposed a novel mechanism whereby which the Sun's galactic travels is causing it.
It’s no secret that the Milky Way is being gravitationally pulled toward a massive cluster of galaxies, called the Virgo Cluster, which is located about 50 million light years away. Adrian Melott of the University of Kansas and his colleague Mikhail Medvedev, speculate that as the Milky Way rushes towards the Virgo Cluster, it generates a so-called bow shock in front of it that is similar to the shock wave created by a supersonic jet.
"Our solar system has a shock wave around it, and it produces a good quantity of the cosmic rays that hit the Earth. Why shouldn't the galaxy have a shock wave, too?" Melott asks.
The galactic bow shock is only present on the north side of the Milky Way's galactic plane, because that is the side facing the Virgo Cluster as it moves through space, and it would cause superheated gas and cosmic rays to stream behind it, the researchers say. Normally, our galaxy's magnetic field shields our solar system from this "galactic wind." But every 64 million years, the solar system's cyclical travels take it above the galactic plane.
"When we emerge out of the disk, we have less protection, so we become exposed to many more cosmic rays," Melott has said.
The boost in cosmic-ray exposure may have a direct effect on Earth's organisms, according to paleontologist Bruce Lieberman. The radiation would lead to higher rates of genetic mutations in organisms or interfere with their ability to repair DNA damage. In this way, the process could lead to new species while killing off others.
Cosmic rays are also associated with increased cloud cover, which could cool the planet by blocking out more of the Sun's rays. They also interact with molecules in the atmosphere to create nitrogen oxide, a gas that eats away at our planet's ozone layer, which protects us from the Sun's harmful ultraviolet rays.
Richard Muller, one of the UC Berkeley physicists who co-discovered the cycle, said Melott and his colleagues have come up with a plausible galactic explanation for the biodiversity cycle.
If future studies confirm the galaxy-biodiversity link, it would force scientists to broaden their ideas about what can influence life on Earth. "Maybe it's not just the climate and the tectonic events on Earth," Lieberman said. "Maybe we have to start thinking more about the extraterrestrial environment as well."
Posted by Rebecca Sato.
Related Galaxy posts:
Mysterious Outburst from the Edge of the Milky Way
Cataclysmic Clockwork -Our Solar System's Deadly Orbit Through the Milky Way
GAIA -Mapping the Evolution of the Milky Way

Sources:
Link 1
Link 2

noticeable shifts in the strength of gravitational force we feel?

Does this have any effect on the earths crust? (it is rather weak, relatively.)
So could deformations due to alterations of centripetal force cause the kind of flooding and coastline adjustments we've noted in historical past?

Posted by: gravityq | March 12, 2009 at 11:37 AM

Ads by OnlineBrowserAdvertisingAd Options

Ads by OnlineBrowserAdvertisingAd Options

Facebook

Άρθουρ Καίστλερ- «Υπόθεση Αλύτης ο Μαιευτήρ»

O Άρθουρ Καίστλερ ο πολυμαθής, συγγραφέας, δημοσιογράφος και μαχητής του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου εκτός από τα βιβλία του στα οποία ασχολήθηκε με θέματα ηθικής και πολιτικής ευθύνης, («Μηδέν και το Άπειρο», «Ισπανική Διαθήκη» κ.α.), συνέγραψε έργα που αφορούσαν στην επιστήμη και ειδικά στη Βιολογία.
Στο βιβλίο του «Το φάντασμα στη Μηχανή» αποπειράται να γεφυρώσει το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στον αναγωγισμό και τον ολισμό μέσω της δικής του συστημικής θεωρίας για τα ανοικτά ιεραρχικά συστήματα. Στο βιβλίο του «Πράξη Δημιουργίας» μελετά τη σχέση του ασυνείδητου στη δημιουργία, χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την επιστήμη, την τέχνη και την εξέλιξη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το βιβλίο «Υπόθεση Αλύτης ο Μαιευτήρ» που εκδόθηκε το 1971 στο οποίο ο συγγραφέας αναδιφά την ιστορία του Paul Kammerer, ενός διάσημου Αυστριακού ζωολόγου των αρχών του αιώνα, που ισχυρίστηκε ότι επιβεβαίωσε πειραματικά τη δυνατότητα μεταβίβασης των επίκτητων χαρακτηριστικών (Λαμαρκισμός).
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης δεν έγκειται μόνο στην τραγική κατάληξη της, καθώς ο πρωταγωνιστής της, αυτοκτόνησε όταν αποκαλύφθηκε ότι τα πειραματικά στοιχεία του είχαν χαλκευθεί, αλλά και στο ότι η επιστημονική διαμάχη, που ήταν το επίκεντρό της, απέκτησε επίσης ιδεολογικές και πολιτικές διαστάσεις.
Ο Paul Kammerer (1880-1926) μετά την ολοκλήρωση της διδακτορικής διατριβής του στο πανεπιστήμιο της Βιέννης το 1904, διορίστηκε σχεδόν αμέσως ως βοηθός στο προσφάτως ιδρυθέν Ινστιτούτο Πειραματικής Βιολογίας. Από τότε, ως το θάνατό του σχεδίασε και εκτέλεσε πολλά πειράματα πάνω σε αμφίβια, που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της πιθανότητας να ισχύει η θεωρία του Λαμάρκ.
Στα πρώτα πειράματά του χρησιμοποίησε δύο διαφορετικά είδη σαλαμάνδρας που ζουν σε τελείως διαφορετικά περιβάλλοντα, την μαύρη ζωοτόκο σαλαμάνδρα των Άλπεων (Salamandra alta) και την κηλιδωτή ωοτόκο σαλαμάνδρα (Salamandra maculosa) που ζει στα πεδινά σε υψηλώτερες θερμοκρασίες. Ο Kammerer μετά τη μεταφορά κάθε είδους στο περιβάλλον που ζει το άλλο, ανέφερε ότι κάθε είδος ανέπτυξε το χρωματικό πρότυπο του άλλου και ότι μετά από μια περίοδο προσαρμογής η αλπική σαλαμάνδρα από ζωοτόκος έγινε ωοτόκος και η κηλιδωτή σαλαμάνδρα από ωοτόκος έγινε ζωοτόκος. Ακόμη περισσότερο ισχυρίστηκε ότι τα επίκτητα αυτά γνωρίσματα μεταβιβάζονταν κληρονομικά και στους απογόνους των αμφιβίων.
Τα πειράματα αυτά που ήταν ήδη προκλητικά σε μια ιστορική περίοδο που είχε εδραιωθεί ο Μεντελισμός, συνεχίστηκαν με ακόμη προκλητικότερα. Πράγματι ο Kammerer προχώρησε σε πειράματα που αποσκοπούσαν να ελέγξουν αν μια μεταβολή στο περιβάλλον, όπως αυτή που επιχείρησε στο πείραμα με τις σαλαμάνδρες, μπορεί να προκαλέσει μια μεταβιβάσιμη κληρονομικά φαινοτυπική μεταβολή και σε ένα άλλο ζωικό είδος.
Αυτή τη φορά χρησιμοποίησε τον φρύνο Αλύτη μαιευτήρα (Alytes obstetricians), ένα χερσαίο είδος του οποίου το αρσενικό στερείται των έγχρωμων νυμφικών τύλων που διαθέτουν τα υδρόβια είδη, προκειμένου να συγκρατούν κοντά τους το θηλυκό κατά τη διάρκεια του ζευγαρώματός τους. Εξαναγκάζοντας λοιπόν τον Αλύτη μαιευτήρα, να αναπαραχθεί σε υδάτινο περιβάλλον ισχυρίστηκε ότι εμφάνισε νυμφικούς τύλους και επίσης ότι το επίκτητο αυτό γνώρισμα κληρονομήθηκε και στους αρσενικούς απογόνους, οι οποίοι το διατήρησαν ακόμη και όταν μεταφέρθηκαν πίσω στο φυσικό περιβάλλον του είδους τους.
του φρύνου που το διατηρούν ακόμη και όταν γυρίσουν στο φυσικό περιβάλλον τους.
Οι ανακοινώσεις του Kammerer προκάλεσαν μεγάλη αναταραχή στην επιστημονική κοινότητα της εποχής του και αντιμετωπίστηκαν με μεγάλη επιφυλακτικότητα και για επιστημονικούς λόγους ως ένα βαθμό όμως, και εξαιτίας της χαρισματικής αλλά ματαιόδοξης προσωπικότητάς του και των πεποιθήσεων του (ήταν δηλωμένος άθεος και σοσιαλιστής και πίστευε ειλικρινά ότι η επίκτητη μάθηση, τη δυνατότητα της οποίας επέτρεπαν τα συμπεράσματά του, θα βελτίωνε το ανθρώπινο είδος).
Από τους σφοδρώτερους επικριτές των απόψεων του αυστριακού βιολόγου ήταν ο βρετανός πρωτοπόρος του Μεντελισμού William Bateson ο οποίος ήδη από το 1910, όπως αναφέρεται στο σύγγραμμά του «Προβλήματα Γενετικής» που εκδόθηκε το 1913, είχε διατυπώσει τις αμφιβολίες του για τη δυνατότητα επιβεβαίωσης των πειραματικών αποτελεσμάτων του Kammerer. Στο σύγγραμμα αυτό ο Bateson σημείωνε επίσης, ότι παρά την παράκλησή του να του αποσταλούν και να του επιδειχτούν (σε μια επίσκεψή του στη Βιέννη) δείγματα Αλύτη μαιευτήρα με νυμφικούς τύλους, ο Kammerer δεν είχε ανταποκριθεί.
Σε μια όμως από τις διαλέξεις (με τις οποίες ο Kammerer εξασφάλιζε τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους τους οποίους η πανεπιστημιακός περίγυρος στερούσε, αρνούμενος να του δώσει μια πανεπιστημιακή θέση) το 1923, στο Cambridge παρουσίασε όσα δείγματα Αλύτη είχαν διασωθεί από τον πόλεμο που είχε προηγηθεί και κανείς από τους παριστάμενους επιστήμονες δεν εξέφρασε κάποια αμφιβολία για την αξιοπιστία τους.
Στα λίγα χρόνια που επακολούθησαν μέχρι την αυτοκτονία του δημοσίευε τις απόψεις του σε περιοδικά ευρείας κυκλοφορίας και σε εφημερίδες, κερδίζοντας μια πλατειά δημοσιότητα και δημοφιλία, η οποία όμως έκανε τους επιστήμονες της εποχής του, ακόμη επιφυλακτικότερους.
Από την επιστημονική κοινότητα η μόνη που προσέφερε την υποστήριξή της στον Kammerer, ήταν η σοβιετική, που το 1925 έσπευσε να του προσφέρει μια θέση στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας και την πρόσκληση της οργάνωσης ενός βιολογικού εργαστηρίου στο Ινστιτούτο του Παβλώφ, καθώς ο Λαμαρκισμός ήταν συμβατός με τον διαλεκτικό υλισμό, σε αντίθεση με το Μεντελισμό και τον Δαρβινισμό που καταδικάζονταν ως αντιδραστικές θεωρίες.
Αυτά συνέβαιναν ως τις 7 Αυγούστου του 1926, οπότε ένα άρθρο στο περιοδικό Nature του Δρ. G. K. Noble έφορο του τμήματος ερπετών του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, απεδείκνυε ότι οι νυμφικοί τύλοι του Αλύτη μαιευτήρα, ήταν προϊόν απάτης που είχε δημιουργηθεί με την έγχυση σινικής μελάνης…
Η αποκάλυψη αυτή μαζί με την ασταθή ψυχολογική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει λόγω των οικονομικών προβλημάτων, της άρνησης μιας γυναίκας -από τις πολλές με τις οποίες κατά καιρούς συνδεόταν– να τον ακολουθήσει στη Μόσχα, της απώλειας στη διάρκεια του πολέμου του συνόλου σχεδόν της εργασίας του και της απροθυμίας του να την ξαναρχίσει πάλι, μέσα στο κλίμα δυσπιστίας που πλέον τον περιέβαλλε, τον οδήγησαν να θέσει τέλος στη ζωή του στις 23 Σεπτεμβρίου του 1926.
Στο γράμμα υπερασπίζεται την επιστημονική δραστηριότητά του και δηλώνει την επιθυμία του, το πτώμα να χρησιμοποιηθεί στο ανατομικό εργαστήριο ενός πανεπιστημιακού ιδρύματος, προσθέτοντας: «Ίσως οι άξιοι ακαδημαϊκοί συνάδελφοι να ανακαλύψουν στο μυαλό μου ένα ίχνος απ’ τα προσόντα που δεν βρήκαν στις εκδηλώσεις των πνευματικών μου δραστηριοτήτων, όταν ήμουν ζωντανός»

Στιγμιότυπο από την ταινία Σαλαμάνδρα

Μετά το θάνατό του το όνομά του και η εργασία που πραγματοποίησε ξεχάστηκαν όπως και η θεωρία της μεταβίβασης των επίκτητων χαρακτηριστικών, η οποία όμως επιβίωσε για αρκετά ακόμη χρόνια στη Σοβιετική Ένωση, για όσο τουλάχιστον χρονικό διάστημα, στην σοβιετική βιολογία δέσποζε η φυσιογνωμία ενός απίθανου τσαρλατάνου του Τροφίμ Λυσένκο. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι 2 χρόνια μετά το θάνατό του Kammerer γυρίστηκε μια προπαγανδιστική ταινία με τον τίτλο Σαλαμάνδρα της οποίας το σενάριο εξιστορούσε τις διώξεις ενός επιστήμονα (του Kamerrer) που υποστήριζε τη θεωρία της μεταβίβασης των επίκτητων χαρακτήρων, από το συνασπισμένο κατεστημένο των δαρβινιστών (;) και της εκκλησίας.

Ο Άρθουρ Καίστλερ στο βιβλίο του «Υπόθεση Αλύτης ο Μαιευτήρ» συνηγορεί υπέρ της προσφοράς και της εντιμότητας του αυτόχειρα επιστήμονα, πιθανολογώντας ότι υπεύθυνος της νοθείας ήταν κάποιος από το προσωπικό του εργαστηρίου (ίσως ένας οπαδός του ναζιστικού κόμματος) που προσέθεσε σινική μελάνη στη θέση των νυμφικών τύλων του φρύνου προκειμένου να διασύρει για πολιτικούς λόγους τον Kammerer. Αφήνει ωστόσο ανοικτό το ενδεχόμενο ο επιστήμονας σε μια στιγμή απόγνωσης να θέλησε να κάνει εμφανέστερους τους τύλους, ποτίζοντάς τους με σινική μελάνη.

Ήταν πράγματι ο Kammerer αθώος ή συνέβαλλε στην παραχάραξη των δειγμάτων; Η αυτοκτονία του, η καταστροφή του κτιρίου του Ινστιτούτου Πειραματικής Βιολογίας κατά τον σοβιετικό βομβαρδισμό της Βιέννης και η απαλοιφή κάθε ίχνους από την εργασία του, θα κρατήσουν μάλλον για πάντα το ερώτημα αναπάντητο.

Ενεργειακοί χώροι

Από την αρχαιότητα ο άνθρωπος επέλεγε να χτίσει τα ιερά των θεών που λάτρευε σε ιδιαίτερους τόπους που εξέπεμπαν μεγάλες ποσότητες διακριτής ενέργειας. Αυτή η ενέργεια που ερχόταν από τα έγκατα της γης, και έχει άμεση σχέση με τις γραμμές Λέυ, γινόταν ( και γίνεται) αισθητή από τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, προσφέροντας κατά περίπτωση αισθήματα χαράς, λύπης, διαλογισμού, περισυλλογής, επαφής με το θείο και εν τέλει ψυχική ή σωματική ίαση. Γι αυτό το λόγο αυτοί οι τόποι δύναμης είναι διάσπαρτοι.... σε όλη την γη.
Γραμμές Hartmann & Γεωμαγνητικά πεδία
Οι γραμμές Λέυ ήταν γνωστές από την αρχαιότητα με πολλά ονόματα όπως, πράνα, τελλουρικά ρεύματα, μονοπάτια του δράκου, ρεύματα του ερπετού και άλλα. Στην ουσία πρόκειται για ενεργειακούς ποταμούς που ρέουν σε όλη την επιφάνεια της γης, σχηματίζοντας ένα πολύπλοκο πλέγμα που στα κομβικά σημεία ένωσης τους παρατηρείτε αυξημένη αυτή η ενέργεια. Αυτά τα κομβικά σημεία επέλεγαν οι αρχαίοι για να χτίσουν τους ναούς των θεών τους. Δεδομένου όμως του γεγονότος ότι δεν έχουν όλα τα κομβικά σημεία σημεία τις ίδιες ιδιότητες, και σε κάποια παρατηρούμε την ύπαρξη έντονης αρνητικής ενέργειας, τα ιερά διαχωρίζονταν της λατρείας των θεών ανάλογα με το είδος αυτής ακριβώς της ενέργειας. Για παράδειγμα τα ιερά των χθόνιων θεών ή τα νεκρομαντεία, εγκλείουν πάντα μεγάλη αρνητική ενέργεια, ενώ τα ιερά που έχουν σχέση με ηλιακούς ή ανθρωποσωτήριους θεούς διαχέονται από μεγάλες ποσότητες θετικής ενέργειας. Επίσης ιερά που σχετίζονται με ιαματικούς θεράποντες θεούς, παρουσιάζουν και αυτά τεράστιες ποσότητες θετικής ενέργειας, μέσω της οποίας γινόταν και η ίαση των ασθενών. Αυτό το φαινόμενο δεν έχει εκλείψει στην εποχή μας και υπάρχουν πολλές αναφορές που άτομα βρήκαν ίαση από σοβαρές ασθένειες επισκεπτόμενα τέτοιους τόπους δύναμης.
Ενεργειακές Γραμμές - Ιερή Γεωμετρία
Το πως οι αρχαίοι γνώριζαν τις ιδιότητες αυτών των τόπων δύναμης και πως μπορούσαν να τους διακρίνουν, είναι άγνωστο. Ξέρουμε ότι τα εκάστοτε ιερατεία επέλεγαν τον τόπο οικοδόμησης των ιερών αλλά τίποτα παραπάνω. Είναι άραγε οι γνώσεις, που πολλές φορές έχω αναφερθεί σε αυτές, των ιερατείων που κρατήθηκαν μυστικές για πάντα; Είναι η χρήση κάποιας τεχνολογίας που εμείς μόλις τον 20ο αιώνα ανακαλύψαμε ή μήπως οι άνθρωποι τότε ήταν περισσότερο αισθαντικοί από εμάς και μπορούσαν να αντιληφθούν αυτά που εμείς με δυσκολία εντοπίζουμε; Όπως και να έχει η επιστήμη και η αρχαιολογία επιβεβαιώνουν πως πράγματι οι τόποι αυτοί χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα για την λατρεία των θεών.
Δελφοί: Ο ομφαλός της Γης!

Παρακάτω παραθέτω τους τόπους δύναμης της Ελλάδας και τις ιδιότητες που έχουν παρατηρηθεί σε κάθε έναν από αυτούς. Αποτελούν αναδημοσίευση από το esoterica.gr και όχι προσωπική έρευνα. Για το μόνο που μπορώ να εγγυηθώ είναι για το ιερό των μεγάλων θεών της Σαμοθράκης, αλλά πιστεύω ότι και οι υπόλοιποι είναι ισχυροί τόποι δύναμης (ισχυρότερος όλων το ιερό των Δελφών) αφού είναι γνωστοί από της αρχαιότητα για τις ιδιότητες τους. Πιστεύω ότι αποτελούν καλό οδηγό για αυτόν που θέλει να νοιώσει και να αισθανθεί αυτή την δύναμη της γης. Δεν έχετε λοιπόν να επισκεφθείτε έναν χώρο από αυτούς και να αφεθείτε στα συναισθήματα που θα σας χαρίσει.

Ιωάννης Καρυοφυλάκης

ΚΡΗΤΗ:

1.- Τόπος: Κνωσσός (36 Β2)
Που είναι: Αρχαιολογικός χώρος Ανάκτορο.
Ιδιότητες: Ηρεμία, χαλάρωση, αισιοδοξία Ενέργεια :πολύ θετική

2.- Τόπος : Φαιστός(35 Γ3)
Που είναι : Αρχαιολογικός χώρος
Ιδιότητες : μυστηριακός τόπος. Ενέργεια : ΄Εντονα αρνητική

3.- Τόπος : Σαμαριά (34 Γ1,Δ1)
Που είναι: φαράγγι της Σαμαριάς
Ιδιότητες:Νεραϊδότοπος, τάσεις φυγής, θεραπεία άγχους, άβολο περιβάλλον την νύκτα.
Ενέργεια: Θετική την ημέρα , αρνητική την νύκτα.

4.- Τόπος: Λευκά όρη (34-Δ2)
Που είναι: ανώπολη Σφακίων, οροπέδιο Αράδαινας.
Ιδιότητες; στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν διάσπαρτοι παράξενοι κρύσταλλοι.
Ενέργεια: Αρνητική

5.- Τόπος: Ιδαίον άντρο (35-Β3)
Που είναι : εσωτερικό του σπηλαίου
Ιδιότητες: χρονικό κενό , προσμονή αγνώστου. Ενέργεια Θετική και αρνητική

ΔΙΑΦΟΡΑ ΝΗΣΙΑ:

6.- Τόπος : Νήσος Σαμοθράκη (6-Δ3)
Που είναι: Παλαιόπολη, Ιερό Μεγάλων Θεών, ανάκτορα.
Ιδιότητες: ανάλογες της Δήλου και των Δελφών, μυητική ατμόσφαιρα.
Ενέργεια Θετική και συνεχής

7.- Νήσος Λέσβος
Που είναι: Πέτρα, εκκλησάκι Παναγίας της πέτρας
Ιδιότητες: στο κέντρο της εκκλησίας τρύπα-καταβάσιο. Από το εσωτερικό βγαίνει φως και ακούγονται ψαλμωδίες. Ενέργεια: Θετική

8.- Τόπος: νήσος Θάσος (4-Δ2,Δ3)
Που είναι: Ευρύτερη περιοχή
Ιδιότητες: Διάσπαρτα ιερά του Πάνα, νεραϊδότοποι, εύκολος διαλογισμός
Ενέργεια Θετική

ΚΥΚΛΑΔΕΣ

9.- Τόπος: νήσος Σαντορίνη (30-Γ1,Γ2,Δ1.Δ2)
Που είναι : ναός καρνείου Απόλλωνος και ναός Πυθείου Απόλλωνος
Ιδιότητες:Βαθιά ατμόσφαιρα, εύκολος διαλογισμός , ανασφάλεια
Ενέργεια: Αρνητική

10.- Τόπος: νήσος Νάξος (30-Α1,2)
Που είναι : νησίδα παλάτια, Ναός Απόλλωνος
Ιδιότητες: περίεργες καιρικές αλλαγές, ανησυχία, προσμονή αγνώστου
Ενέργεια: Θετική

11.- Τόπος: νήσος Νάξος (30-Α1,2)
Που είναι: Πύργος χειμάρου
Ιδιότητες: Υπόγιοι θόρυβοι, κρύα ατμόσφαιρα Ενέργεια : Αρνητική

12.- Τόπος: νήσος Πάρος (30-Α1)
Που είναι: Μνημέρια (Ν.Α)
Ιδιότητες:Φώτα , φωνές, μυστηριακοί ήχοι, τραγούδια άγνωστης προέλευσης.
Ενέργεια: Αρνητική

13.- Τόπος: νήσος Δήλος (24-Δ2)
Που είναι: τάφοι υπερβορείων ιερειών του Απόλλωνα, ευρύτερη περιοχή
Ιδιότητες: Χρονικό κενό, φωνές θόρυβοι, ομιλίες απότομες ριπές ανέμου φαινόμενα τηλεκίνησης, τόπος ιερής γεωμετρίας. Ενέργεια: Θετική & αρνητική, τόπος δύναμις

14.- Τόπος: νήσος Τήνος (24-Γ1)
Που είναι : ναός ευαγγελιστρίας
Ιδιότητες: αίσθηση αιώρησης. Θεραπευτικές ιδιότητες: άνοιγμα ενεργειακών κέντρων αισιοδοξία, καλή ψυχολογική κατάσταση. Ενέργεια: πολύ Θετική

15.- Τόπος: νήσος Κέα (23Γ1)
Που είναι: ευρύτερη περιοχή, κυρίως απομονωμένα μέρη.
Ιδιότητες : νεραϊδότοποι. Ενέργεια Θετική

16.- Τόπος : νήσος Σύρος (23-Δ3)
Που είναι:Χάλαρα κοντά στην πηγή Σύριγγα
Ιδιότητες:Δίκτυο λοξεμένων πετρωμάτων, στρέβλωση χρόνου, νεραϊδότοπος,γραμμές ley(αρχή:Δήλι-εκκλησία Αναστάσεως, τέλος εκκλησία Αγ. Στεφάνου κοντά στο Γαλησσό). Ενέργεια: ισχυρά Θετική , τόπος δύναμις

17.- Τόπος: νήσος Σάμος (26-Α1,Α2)
Που είναι: ευρύτερη περιοχή, απομονωμένοι τόποι .
Ιδιότητες: νεραϊδότοποι. Ενέργεια Θετική

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ:

18.- Τόπος νήσος Ρόδος (32-Γ2)
Που είναι: χωριό Μονόλιθος, Ναϊτικό κάστρο Μονολίθου
Ιδιότητες:χρονικό κενό, μυστηριακός τόπος, έντονος διαλογισμός ,τάσεις φυγής.
Ενέργεια: Θετική

19.- Τόπος: νήσος Κώς (31-Α3)
Που είναι : Ασκληπιείο
Ιδιότητες: ιδιαίτερα θεραπευτικές, ισχυρή γαιωακτινοβολία.
Ενέργεια: έντονα Θετική

20.- Τόπος νήσος Πάτμος (26-Γ1)
Που είναι: σπήλαιο αποκάλυψης
Ιδιότητες: έντονος διαλογισμός, χρονικό κενό. Ενέργεια Θετική

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ:

21.- Τόπος: Λακωνία (28-Δ1)
Που είναι: Ακρωτήριο Ταίναρο, καταβάσιο
Ιδιότητες: Ψυχοπομπείο, είσοδος στον ΄Αδη- η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, εμφανής ψυχολογικής μετάλλαξης κατά την είσοδο.
Ενέργεια: ισχυρή Θετική και Αρνητική .

22.- Τόπος: Λακωνία (27-Α3,Α4)
Που είναι: όρος Ταϋγετος, ευρύτερη περιοχή.
Ιδιότητες: φαινόμενα τηλεκίνησης, φώτα άγνωστης προέλευσης, χρονικό κενό.
Ενέργεια : Αμφίπολη

23.- Τόπος: Λακωνία (28-Α1)
Που είναι: Βρέσθενα Σπάρτης
Ιδιότητες: Στο πεοσκυνητάρι της Παναγίας στα βράχια ακούγονται κρότοι και βγαίνουν φωτιές άγνωστης προέλευσης. Ενέργεια: Αρνητική

24.- Τόπος:Αχαϊα (20-Β3)
Που είναι: Μεγ. Σπήλαιο, καταβάσιο
Ιδιότητες: χρονικό κενό, βαριά ατμόσφαιρα. Ενέργεια: Αρνητική

25.- Τόπος: Κορινθία ( 21- Β2)
Που είναι: Γεληνιάτικα, βουδιστικό κέντρο κάραμ μπέρτσεν-λίνκ.
Ιδιότητες:Βρίσκεται στο κέντρο ενεργειακού τριγώνου Δελφών-Ολυμπίας-Μηκυνών.
Ενέργεια: ισχυρά Θετική

26.- Τόπος: Μεσσηνία (27-Α1)
Που είναι: παλιό λουτρό , σπηλιά του Κουφιέρου
Ιδιότητες: στοιχεία κοίλης Γης, τραγούδια άγνωστης προέλευσης, άλλα πεδία.
Ενέργεια: Θετική

ΑΤΤΙΚΗ:

27.- Τόπος: Μαραθώνας (22-Α3)
Που είναι: Σπηλιά του Πανός
Ιδιότητες: Ταφικό σπήλαιο, μυστηριώδη φαινόμενα, δυσάρεστη ατμόσφαιρα.
Ενέργεια: Αρνητική

28.- Τόπος: Διόνυσος (22-Α3)
Που είναι: Οδός Διονύσου Ν. Μάκρης Ναός Διονύσου
Ιδιότητες:Γαλήνη, υπερβατικό περιβάλλον, εύκολος διαλογισμός.
Ενέργεια: Θετική

29.- Τόπος: Καισαριανή (22-Β2)
Που είναι: Μονή Καισαριανής, καταβάσιο
Ιδιότητες: γαλήνη , μυστήριο, ανεξήγητα φώτα και θόρυβοι , φαινόμενα τηλεκίνησης ιαματικά νερά. Ενέργεια: ισχυρά Θετική και συνεχής

30.- Τόπος: Ν. Μάκρη (22-Β3)
Που είναι: Αμερικάνικη στρατ. Βάση.
Ιδιότητες: ισχυρές ηλεκτρομαγνητικές διαταραχές. Είναι το ένα άκρο του ηλεκτρομαγνητικού αγωγού που έχει το άλλο του άκρο στο Lagley, Virginia, USA.
Ενέργεια: ισχυρά θετική και αρνητική

31.- Τόπος: Αθήνα (22-Β2)
Που είναι: βράχος της Πνύκας, Ακρόπολη
Ιδιότητες: Ισχυρό γεωμαγνητικό κέντρο, στην όρθια πέτρινη στήλη, βρίσκεται το ισχυρότερο πεδίο ενεργείας.
Ενέργεια:ισχυρά θετική, αντίπολος του πέτρινου κύκλου με σύμβολα πάνω από το θέατρο της Ντόρας Στράτου στο ύψωμα απέναντι από την Πνύκα.

32.- Τόπος: Πεντέλη (22-Β3)
Που είναι: Σπηλιά Νταβέλη, καταβάσιο
Ιδιότητες: φώτα άγνωστης προέλευσης, χρονικό κενό,, ψυχολογικές διαταραχές, ηλεκτρομαγνητικά φαινόμενα, αντιβαρύτητα, ισχυρότατος δίαυλος ηλεκτ/κης ακτινοβολίας, εκτεταμένο δίκτυο στοών εως το ανάκτορο της Πικροδάφνης.. Ιαματικό νερό. Ενέργεια: ιδιαίτερα ισχυρή αμφίπολη.

33.- Τόπος : Πάρνηθα (22-Α2)
Που είναι: σπηλιά Πανός, καταβάσιο και Φρούριο Φυλής
Ιδιότητες:γαλήνη, εςύκολος διαλογισμός, στρέβλωση χρόνου
Ενέργεια: μεγάλη Θετική

34.- Τόπος: Αθήνα (22-Β2)
Που είναι: Νεκροταφείο Αρχαίας Αθήνας.
Ιδιότητες: τόπος δύναμης, εύκολος διαλογισμός, άλλες διαστάσεις το σούρουπο.
Ενέργεια: Θετική

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ:

35.- Τόπος: Βοιωτία
Που είναι: αρχαία Υηττός, ναός ΄Ηρας , ναός Ηρακλέους.
Ιδιότητες υπόγεια λίμνη με ιδιότητες της μεγ. Πυραμίδας. Στην Ακρόπολη ναός χριστιανικός με αρχαίες επιγραφές. Ενέργεια: Θετική συνεχής

36.- Τόπος: Βοιωτία (15-Δ3)
Που είναι: Λειβαδιά Τροφώνειο άντρο, καταβάσιο και Στείρο μονή Οσίου Λουκά.
Ιδιότητες:Μυητικό κέντρο, αλλαγή ψυχολογίας, επίπεδα αρχαίων στοών, νεραϊδότοπος
Ρνέργεια: Θετική

37.- Τόπος: Φωκίδα (15-Δ2)
Που είναι:Αράχοβα , Κωρύκειο άντρο (σπήλαιο Πανός)
Ιδιότητες: Νεραϊδότοπος, σύστημα σπηλαίων, άγνωστης προέλευσης τραγούδια και ήχοι , μυητικός τόπος. Ενέργεια: ισχυρά Θετική

38.- Τόπος: Φθιώτιδα (15-Δ1)
Που είναι: Δελφοί, αρχαιολογικός χώρος, ονειρομαντείο, ευρύτερη περιοχή.
Ιδιότητες:ισχυρότατος τόπος δύναμης. Ενέργεια: ισχυρά Θετική

ΗΠΕΙΡΟΣ:

38.- Τόπος: ΄Ακτιο Πρέβεζας(13-Β2)
Που είναι : βάση του ΝΑΤΟ
Ιδιότητες: Ισχυρή γεωμαγνητική ακτινιβολία, ηλεκτρομαγνητικά φαινόμενα.
Ενέργεια: θετική και Αρνητική

39.- Τόπος Οροπέδιο Ιωαννίνων(8-Δ2)
Που είναι: μαντείο Δωδώνης, αρχαίο θέατρο
Ιδιότητες:Πομποδέκτης, ηλεκτρομαγνητικά φαινόμενα, χρονικό κενό.
Ενέργεια: Θετική και αρνητική

ΘΕΣΣΑΛΙΑ:

40.- Τόπος: Καρδίτσα (14-Α3)
Που είναι: Καλλιφώνι, ευρύτερη περιοχή
Ιδιότητες: ΄Εξω από το χωριό τόπος δύναμης, άλλες διαστάσεις , χαλάρωση
Ενέργεια: Θετική

41.- Τόπος Πήλιο (15-Α3)
Που είναι: χωριό Δράκεια, Χειρώνιο άντρο.
Ιδιότητες: χρονικό κενό, πέρασμα σε άλλα πεδία,γαλήνη. Ενέργεια Θετική

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ:

42.- Τόπος : Πιερία (10-Β1)
Που είναι: Αρχαίο Δίον
Ιδιότητες: φωτεινές σφαίρες, αίσθηση ώθησης προς τα επάνω.
Ενέργεια : Θετική

43.- Τόπος: Σέρρες (4-Γ1)
Που είναι: χωριό Πρώτη στο δρόμο για το μοναστήρι της Αναλήψεως.
Ιδιότητες: Αντιβαρύτητα , μαγνητικές διαταραχές
Ενέργεια: Θετική και αρνητική

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ:

44.- Τόπος: Καλαμαριά (11-Β1)
Που είναι: γήπεδο Απόλλωνα πίσω υπάρχει εκκλησάκι και εγκαταλελειμμένο στρατόπεδο.
Ιδιότητες; Τόπος δύναμης, άλλες διαστάσεις. Ενέργεια: Θετική

45.- Τόπος: Πανόραμα (11Β1)
Που είναι: στον δρόμο προς Χορτιάτη, βγαίνοντας από το Πανόραμα, οι δυό τρείς μικροί δρόμοι δεξιά, πιο πάνω από την στροφή οδηγούν σ' εξοχική τοποθεσία με μικρό ποτάμι με πράσινα πετρώματα.
Ιδιότητες: Χαλάρωση , ηρεμία, νεραϊδότοπος.
Ενέργεια: Θετική

46.- Τόπος: πόλη (11-Β1)
Που είναι: Βασιλίσσης ΄Ολγας 263 απέναντι από την Νομαρχία.
Ιδιότητες: στοιχειωμένο σπίτι, παραφυσικά φαινόμενα, λάμψεις & φωνές άγνωστης προέελυσης κατά την νύκτα. Ενέργεια : Αρνητική

ΘΡΑΚΗ:

47.- Τόπος: Ροδόπη (5-Δ2)
Που είναι: χωριό Ασκητές, έξω από το χωριό, υπάρχουν λαξευμένοι μεγαλιθικοι τάφοι στα βράχια.
Ιδιότητες: Ισχυρός τόπος δύναμης και περισυλλογής, άλλες διαστάσεις.
Ενέργεια: Θετική

ΕΠΤΑΝΗΣΑ:

48. - Τόπος: νήσος Ζάκυνθος (19-Γ2)
Που είναι : ακρωτήρι κόκκινος βράχος 2χλμ. Βόρεια της πόλεως και κυανό σπήλαιο, Σκινάρι.
Ιδιότητες: Ισχυρός γωδαιτικός τόπος, χρονικό κενό, ενεργειακός κόμβος.
Ενέργεια: Θετική και αρνητική

49.- Τόπος: νήσος Λευκάδα(13-Γ2)
Που είναι: νησίδα Μεγανήσι, 12 ν.μ. από το λιμάνι της Λευκάδας.
Ιδιότητες: Σπήλαιο του δαίμονα, αρχικά δύσκολη προσαρμογή, άλλα πεδία.
Ενέργεια: Θετική και αρνητική

50.- Τόπος: νήσος Ιθάκη (19-Α2)
Που είναι: σπήλαιο των νυμφών.
Ιδιότητες: νεραϊδότοπος, πέρασμα σε άλλες διαστάσεις, γαλήνη, χαλάρωση.
Ενέργεια: Θετική.

πηγή: Πύλη Ιάσονας verena.gr

Read more: http://ixnilasia.blogspot.com/2011/04/blog-post_29.html#ixzz2q6hGuUsw

Oλογραφική φύση της πραγματικότητας

Το 1982 μια ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου του Παρισιού υπό την διεύθυνση του φυσικού Alain Aspect, πραγματοποίησε ίσως το σπουδαιότερο πείραμα του 20.ου αιώνα. Οι παραπάνω ερευνητές ανακάλυψαν ότι υπό  κατάλληλες συνθήκες υποατομικά σωμάτια όπως τα ηλεκτρόνια, μπορούν να επικοινωνούν ακαριαία  με άλλα υποατομικά σωμάτια ανεξάρτητα από την απόσταση που τα χωρίζει τόσο αν πρόκειται για απόσταση 5 εκατοστών ή για απόσταση 100 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, ως να ήξερε κάθε ανεξάρτητο σωμάτιο ακριβώς τι κάνουν τα άλλα.

Το φαινόμενο αυτό μπορεί να εξηγηθεί μόνο  με δύο τρόπους  :  ή θεωρία του Einstein, που αποκλείει τη δυνατότητα επικοινωνίας με ταχύτητες μεγαλύτερες του φωτός, είναι λανθασμένη, ή μεταξύ των υποατομικών σωματίων υπάρχουν συνδέσεις που δεν έχουν μόνο τοπική σχέση μεταξύ των.

 Η συντριπτική πλειοψηφία των φυσικών  αρνείται την δυνατότητα ύπαρξης φαινομένων που εξελίσσονται με ταχύτητες μεγαλύτερης εκείνης του φωτός αλλά το πείραμα  που αναφέρεται προηγουμένως ανατρέπει το αξίωμα αυτό αποδεικνύοντας ότι μεταξύ των υποατομικών σωματίων υπάρχει δεσμός που δεν είναι τοπικού χαρακτήρα.

Ο διεθνούς φήμης Άγγλος φυσικός  David Bohn , του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, υποστήριζε ότι οι ανακάλυψη του Aspect συνεπιφέρει την μη ύπαρξη της αντικειμενικής πραγματικότητας. Δηλαδή ότι το σύμπαν παρά την φαινομενική του  στερεότητα  στην πραγματικότητα είναι ένα φάντασμα, ένα γιγαντιαίο φαντασμαγορικό ολόγραμμα .                                                                                    

Για να αντιληφθούμε τον εκπληκτικό ισχυρισμό του Bohm ας δούμε για λίγο τι είναι ένα ολόγραμμα.

 Ένα ολόγραμμα είναι μια τρισδιάστατη φωτογραφία που γίνεται με τη βοήθεια ενός Laser. Η τρισδιάστατη απεικόνιση  δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό ενδιαφέρον ενός ολογράμματος. Εάν το ολόγραμμα ενός αντικειμένου κοπεί στα δύο και ύστερα το φωτίσομε πάλι με φως Laser, ανακαλύπτομε ότι το κάθε μισό περιέχει ακόμη ολόκληρη την εικόνα του αντικειμένου.

Ακόμη, συνεχίζοντας να διαιρούμε τα δύο μισά θα δούμε ότι κάθε τεμάχιο από αυτά τα κομμάτια του φωτογραφικού φιλμ θα περιέχει πάντοτε μια έκδοση μικρότερη μεν αλλά ανέπαφη του αντικειμένου. Σε αντίθεση με τις κοινές φωτογραφίες κάθε μέρος του ολογράμματος περιέχει όλες τις πληροφορίες του ακέραιου αρχικά ολογράμματος.

Σχεδόν καθ’ όλη την διάρκεια της πορείας της η δυτική επιστήμη ενεργούσε με την προϋπόθεση ότι ο καλύτερος τρόπος για την κατανόηση ενός φυσικού φαινομένου, τόσο  αν επρόκειτο για ένα βάτραχο ή για ένα άτομο, είναι να το διαιρέσει  και να μελετήσει τα επί μέρους τεμάχια. Τα ολογράμματα μας λένε ότι μερικά φαινόμενα είναι δυνατόν να μην ακολουθούν αυτή την προσέγγιση. Ο Bohn  το αντιλήφθηκε, ανοίγοντας έτσι ένα δρόμο για την κατανόηση της θεωρίας του καθηγητή  Aspect.

Κατά τον καθηγητή Bohn ο λόγος για τον οποίο τα υποατομικά σωμάτια διατηρούν την επαφή μεταξύ τους ανεξάρτητα της απόστασης που τα χωρίζει είναι το γεγονός ότι ο διαχωρισμός τους είναι μια ψευδαίσθηση. Ήταν πράγματι πεπεισμένος ότι, σε ένα πιο βαθύ επίπεδο πραγματικότητας, τα σωμάτια αυτά δεν είναι ίδιες οντότητες, αλλά προεκτάσεις  του αυτού δομικού « οργανισμού ».  Ο ίδιος αυτός καθηγητής εξηγούσε την άποψή του αυτή με το ακόλουθο εκλαϊκευμένο παράδειγμα. Ας φαντασθούμε ένα μικρό ενυδρείο μέσα στο οποίο κολυμπά ένα χρυσόψαρο.

Ας φαντασθούμε ότι το ενυδρείο αυτό δεν το βλέπουμε απ’ ευθείας αλλά με δύο τηλεκάμερες , η μία τοποθετημένη μετωπικά και η άλλη πλευρικά  σε σχέση με το ενυδρείο. 

Κοιτάζοντας τις δύο οθόνες τηλεοράσεως που δείχνουν το τι βλέπει η κάθε τηλεκάμερα  θα μπορούσαμε να σκεφθούμε ότι τα χρυσόψαρα είναι δύο διαφορετικές οντότητες καθόσον οι δύο τηλεκάμερες  που βλέπουν το ίδιο χρυσόψαρο από διαφορετικές θέσεις θα μας δείχνουν δύο εικόνες διαφορετικές. Όμως συνεχίζοντας να παρατηρούμε τα  δύο ψάρια στο τέλος θα αντιληφθούμε ότι υπάρχει κάποιος δεσμός μεταξύ τους. Όταν γυρίζει το ένα και το άλλο θα κάνει το ίδιο , όταν κοιτάζει το ένα μπροστά του το άλλο θα κοιτάζει προς τα πλάγια. Αν δεν γνωρίζαμε τις συνθήκες λήψης αυτών των εικόνων θα πιστεύαμε  ότι τα δυο ψάρια είναι συνεννοημένα μεταξύ τους και ότι υπάρχει κάποιος δεσμός που τα ενώνει νοητικά, άμεσα και κατά μυστηριώδη τρόπο. 

Η συμπεριφορά των υποατομικών σωματίων δείχνει ότι υπάρχει ένα επίπεδο πραγματικότητας του οποίου δεν είμαστε ενήμεροι, ότι υπάρχει μια διάσταση πέραν εκείνης μέσα στην οποία ζούμε.

Τα υποατομικά σωμάτια , που αποτελούν το όλον από τον ανθρώπινο εγκέφαλο μέχρι τα άστρα, τους γαλαξίες και το σύμπαν ολόκληρο, μας φαίνονται χωρισμένα μεταξύ τους επειδή εμείς βλέπουμε μόνο  ένα μέρος της πραγματικότητάς των , αυτά δεν είναι μέρη χωριστά του όλου αλλά όψεις τεμαχίων μιας βαθύτερης και βασικής ενότητας που προκύπτει τελικά εξ ίσου ολογραφική και αδιαίρετη .

Εφόσον κάθε πράγμα στην φυσική πραγματικότητα αποτελείται από αυτές τις « εικόνες » , προκύπτει ότι το σύμπαν είναι μια προβολή ενός ολογράμματος.

Η κοσμική αποθήκη.

Εκτός από την ψευδαισθητική του φύση, αυτό το σύμπαν θα είχε και άλλες καταπληκτικές  ιδιότητες.

Εφόσον ο διαχωρισμός μεταξύ των υποατομικών σωματίων είναι μόνο φαινομενικός, αυτό σημαίνει ότι, σε ένα βαθύτερο επίπεδο όλα τα πράγματα είναι απείρως συνδεδεμένα. Τα ηλεκτρόνια ενός ατόμου του άνθρακα του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι συνδεδεμένα με τα υποατομικά σωμάτια που αποτελούν ένα κουνούπι που πετά, ένα καρχαρία που κολυμπά, μια καρδιά που κτυπά και κάθε άστρο που λάμπει στον ουρανό.

Διάβασα σε κάποιο άρθρο, δεν θυμάμαι πού, ότι σε ένα εργαστήριο έγινε το ακόλουθο πείραμα : σε ένα μικρό πυρίμαχο διαφανές δοχείο με νερό τοποθέτησαν μια γαρίδα ζωντανή. Στα φύλλα και στα κλαδιά ενός καλλωπιστικού φυλλόδενδρου που βρισκόταν μέσα στο εργαστήριο, τοποθέτησαν αισθητήρες που παρακολουθούσαν την λειτουργία του οργανισμού του. Στη συνέχεια τοποθέτησαν το πυρίμαχο δοχείο που περιείχε τη ζωντανή γαρίδα πάνω από τη φλόγα ενός λύχνου Bunsen αρχίζοντας έτσι τη διαδικασία ψησίματος της γαρίδας. Όταν η γαρίδα έπαψε να ζει τα καταγραφικά μηχανήματα της λειτουργίας του φυλλόδεντρου κατέγραψαν μια ευθεία γραμμή δείχνοντας έτσι ότι το φυλλόδεντρο, τη στιγμή που έπαψε να ζει  ένας άλλος οργανισμός, το “ αισθάνθηκε ” έντονα.

 Όλα διαποτίζουν τα πάντα. Παρ’ όλο του ότι η ανθρώπινη φύση προσπαθεί να  κατατάξει, να  ταξινομήσει και να υποδιαιρέσει τα διάφορα φαινόμενα, κάθε υποδιαίρεση προκύπτει αναγκαστικά τεχνητή και όλη η φύση  δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα απέραντο αδιάλειπτο και συνεχές δίχτυ.

Σε ένα ολογραφικό σύμπαν ακόμη  ο χρόνος  και ο χώρος δεν θα αποτελούσαν πλέον θεμελιακές αρχές. Έννοιες όπως ο τόπος  συντρίβονται ,  αφανίζονται αναφερόμενες σε ένα σύμπαν όπου τίποτε δεν είναι χωρισμένο από το υπόλοιπο, επομένως και ο χρόνος αλλά και ο τρισδιάστατος χώρος  ( όπως οι εικόνες του χρυσόψαρου στις δύο οθόνες ) θα πρέπει να ερμηνευθούν ως απλές προβολές ενός συστήματος που είναι ακόμη πιο σύνθετο.

Στο βαθύτερο επίπεδό της η πραγματικότητα δεν είναι άλλο παρά ένα είδος υπέρ-ολογραφήματος όπου το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον συνυπάρχουν συγχρόνως.   

Κάποτε όταν η τεχνολογία μας δώσει τα κατάλληλα όργανα θα μπορούμε να οδηγούμαστε σ’ εκείνο το επίπεδο πραγματικότητας ώστε να βλέπομε  σκηνές από το παρελθόν μας που από καιρό έχουμε ξεχάσει.

Τι άλλο θα μπορούσε να περιέχει το υπέρ - ολογράφημα παραμένει μια ερώτηση χωρίς απάντηση. Υποθετικά, δεχόμενοι ότι αυτό υπάρχει, θα μπορούσε να περιέχει κάθε υποατομικό σωμάτιο που υπάρχει, που υπήρξε και που θα υπάρξει και ακόμη κάθε δυνατή μορφή της ύλης και της ενέργειας, από τις νιφάδες του χιονιού μέχρι τα άστρα  και τους γαλαξίες , από τις φάλαινες μέχρι τις ακτίνες γάμα (γ) .Πρέπει να το φαντασθούμε ως μια απέραντη κοσμική αποθήκη του όλου εκείνου που υπάρχει.

Αν είναι αλήθεια ότι το σύμπαν είναι συγκροτημένο σύμφωνα με ολογραφικές αρχές προκύπτει ότι και το σύμπαν έχει  ιδιότητες μη τοπικού χαρακτήρα και επομένως κάθε σωμάτιο που υπάρχει περιέχει μέσα του την εικόνα του όλου. Επομένως όλες οι εκδηλώσεις της ζωής προέρχονται από μια μοναδική πηγή αιτιότητας που περιέχει κάθε άτομο στο σύμπαν. Από τα υποατομικά σωμάτια μέχρι του γαλαξίες γίγαντες, όλα είναι συγχρόνως απειροστικό μέρος της ολότητας του όλου.

Ο νευροφυσιολόγος, Karl Pribram, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Stanford, ερευνώντας τις λειτουργίες του εγκεφάλου, πείσθηκε για την ολογραφική φύση της πραγματικότητας. Πολυάριθμες μελέτες απέδειξαν ότι οι αναμνήσεις οριοθετούνται σε καθορισμένες ζώνες του εγκεφάλου. Από τα σχετικά πειράματα κανένα δεν μπόρεσε να εξηγήσει ποιος μηχανισμός έκανε δυνατή τη διατήρηση των αναμνήσεων στον ανθρώπινο εγκέφαλο, μέχρι που ο Pribram εφάρμοσε σ΄ αυτήν την έρευνα τις αρχές της ολογραφίας. Ο καθηγητής Pribram υποστηρίζει ότι οι αναμνήσεις δεν αποθηκεύονται στους νευρώνες ή σε μικρές ομάδες των νευρώνων αλλά στη σχηματογραφία των νευρικών ερεθισμών που διασταυρώνονται και διαπερνούν όλο τον εγκέφαλο, όπως ακριβώς η σχηματογραφία των ακτίνων Laser που διασταυρώνονται και διαπερνούν σε όλη την επιφάνεια του τμήματος του φωτογραφικού φιλμ που περιέχει την ολογραφική εικόνα.

Επομένως ο εγκέφαλος λειτουργεί ως ένα ολόγραμμα και η θεωρία του Pribram θα μπορούσε να εξηγήσει πως ο εγκέφαλος κατορθώνει να αποθηκεύει μια τόσο μεγάλη ποσότητα αναμνήσεων και δεδομένων σε ένα τόσο περιορισμένο χώρο.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος κατά τους ειδικούς μπορεί να αποθηκεύσει περίπου 10 δισεκατομμύρια πληροφοριών κατά τη διάρκεια μιας μέσης ζωής, που ισοδυναμούν περίπου με 8 εκδόσεις μιας μεγάλης εγκυκλοπαίδειας.

Ακόμη, τα ολογράμματα έχουν την καταπληκτική ιδιότητα να απομνημονεύουν, πράγματι αλλάζοντας απλώς τη γωνία με την οποία οι δύο ακτίνες Laser βλέπουν ένα φωτογραφικό φιλμ, μπορεί να αποθηκευθούν εκατομμύρια πληροφοριών σε ένα μόνο κυβικό εκατοστό χώρου.

Οι ανατολικές θρησκείες και φιλοσοφίες υποστηρίζουν ότι ο υλικός κόσμος είναι μια ψευδαίσθηση.holographic-universe-1

Εμείς οι ίδιοι νομίζομε ότι είμαστε φυσικές οντότητες που κινούνται σε ένα φυσικό κόσμο, αλλά αυτό είναι καθαρή ψευδαίσθηση. Στην πραγματικότητα είμαστε ένα είδος δεκτών που κολυμπούν σε μια απέραντη πολύχρωμη θάλασσα συχνοτήτων και αυτό που δεχόμαστε το μετασχηματίζομε μαγικά σε φυσική πραγματικότητα σε ένα από τα δισεκατομμύρια κόσμων που υπάρχουν στο υπέρ – ολογράφημα.

Η επαναστατική αυτή έννοια της πραγματικότητας πήρε το όνομα των Ελληνικών λέξεων «ολογραφικό παράδειγμα» που αν και πολλοί επιστήμονες την δέχτηκαν με σκεπτικισμό, ενθουσίασε πολλούς άλλους. Μια μικρή ομάδα επιστημόνων, που συνεχώς αυξάνεται, είναι πεπεισμένη ότι πρόκειται για το πιο φροντισμένο μοντέλο της πραγματικότητας στο οποίο έφτασε μέχρι τώρα η επιστήμη.

Αν ο νους είναι πραγματικά μέρος μιας συνέχειας (continuum), ενός λαβυρίνθου που συνδέεται όχι μόνο με κάθε άλλο νου που υπήρξε ή που υπάρχει, αλλά και με κάθε άτομο, οργανισμό ή ζώνη στην απεραντοσύνη του χώρου και με τον ίδιο τον χρόνο, το γεγονός ότι ο νους αυτός μπορεί να κάνει επιδρομές σ’ αυτό το λαβύρινθο και να μας επιτρέπει να πειραματιζόμαστε σε εξωσωματικές εμπειρίες , δεν φαίνεται πλέον τόσο παράξενο

Read more: http://ixnilasia.blogspot.com/#ixzz2q6gEpb5i

Βιολογία και Φιλοσοφία ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΣΩΚΡΑΤΙΚΗ, Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

*

Γιαπιτζάκης Χρήστος
Δρ. Ιατρικός Γενετιστής, Βιολόγος-Οδοντίατρος
και
Σερέφογλου Ζωή
Βιολόγος, Υποψήφια Διδάκτωρ
1Γναθοπροσωπική Χειρουργική Κλινική και 2Νευρολογική Κλινική
Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών

*(Το περιεχόμενο του δοκιμίου παρουσιάστηκε ως ομιλία στο Πανελλήνιο Συνέδριο «Υγεία-Περιβάλλον-Εκπαίδευση: Προβληματισμοί-Προτάσεις», Αθήνα 27-28 Μαρτίου 2009, που διοργανώθηκε από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών)

 

 

 

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Η συμβολή των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων στην πρόοδο του ανθρώπινου πνεύματος είναι δεδομένη. Οι απόψεις τους, που αποτελούν διαχρονικές διδαχές, σε συνδυασμό με τις σύγχρονες επιστημονικές γνώσεις μπορούν να δημιουργήσουν το καλύτερα εφαρμόσιμο πλαίσιο έρευνας και εκπαίδευσης στις Βιολογικές Επιστήμες.

Ο Σωκράτης ο Αθηναίος, ο Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης και ο Επίκουρος ο Αθηναίος είναι τρεις μεγάλοι φιλόσοφοι, που προσπάθησαν να διερευνήσουν τις σημαντικές έννοιες της Ζωής και της Φύσης με σκοπό την εκπαίδευση των συνανθρώπων τους. Οι φιλοσοφικές απόψεις και η παιδαγωγική προσέγγιση των τριών φιλοσόφων διέφεραν σε σημαντικά σημεία.

Οι βιογραφίες τους περιλαμβάνονται στο έργο του Διογένη Λαέρτιου «Βίοι Φιλοσόφων», αλλά οι πρωτογενείς πηγές σχετικά με τις απόψεις των τριών φιλοσόφων διαφέρουν ως προς την ποσότητα και την αυθεντικότητά τους. Ο εσωτεριστής Σωκράτης δεν έγραψε τίποτα, αλλά γνωρίζουμε τις απόψεις του κυρίως από τα έργα των μαθητών του Πλάτωνα και Ξενοφώντα. Πολλά από τα έργα του πολυγραφότατου πανεπιστήμονα Αριστοτέλη έχουν σωθεί. Αντίθετα, η μεγάλη πλειοψηφία των έργων του επίσης πολυγραφότατου και φιλάνθρωπου Επίκουρου έχουν χαθεί και μόνο τρεις επιστολές του και ένας κατάλογος των βασικότερων απόψεών του («Κύριαι δόξαι») έχουν διασωθεί από τον βιογράφο του Διογένη Λαέρτιο.

Σε αυτό το δοκίμιο θα καταγραφούν περιληπτικά τα βασικά σημεία της κοσμοθεωρίας, της διερευνητικής προσέγγισης της ζωής και της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας του κάθε φιλοσόφου. Στη συνέχεια, θα γίνει προσπάθεια σύγκρισης των προβλέψεών τους με τα ευρήματα της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης καθώς και εκτίμηση της συμβολής τους στην καλύτερη δυνατή έρευνα και εκπαίδευση στις Βιολογικές Επιστήμες.

 

 

 2. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ (470-399 π.Χ.)

2.1. Η φιλοσοφία του Σωκράτη

            Ο Σωκράτης πίστευε ότι η άυλη ψυχή και το υλικό σώμα είναι δύο διαφορετικές υποστάσεις. Ο αισθητός υλικός κόσμος, που οι άνθρωποι βλέπουν και αγγίζουν είναι ένα σκιώδες είδωλο του μοναδικού αληθινού κόσμου των ιδεών. Ένας δημιουργός θεός έφτιαξε τον υλικό κόσμο με βάση τις ιδέες, που είναι αιώνιες και οι μόνες αληθινά υπαρκτές. Όποτε το κρίνει σωστό ο μοναδικός θεός παρεμβαίνει στον κόσμο, δηλαδή υπάρχει θεία πρόνοια.

Η ψυχή είναι η έδρα των νοητικών λειτουργιών αλλά και της ηθικής συνείδησης. Ο Σωκράτης πίστευε ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας τη λογική του, την ενδοσκόπηση και τη διαλεκτική μπορεί να γνωρίσει τις σταθερές και αναλλοίωτες αρχές που θα τον οδηγήσουν στο Αγαθό, δηλαδή την αρετή της δίκαιης διαβίωσης. Δεν μαθαίνουμε τίποτα, αλλά απλώς θυμόμαστε ό, τι γνώριζε η αθάνατη ψυχή μας όταν βρισκόταν στον κόσμο των ιδεών. Η ψυχή του κάθε ανθρώπου προορίζεται μετά από μια σειρά μετενσαρκώσεων να ενωθεί με το αιθέριο σώμα των άστρων.

Η μελέτη της Φύσης δεν έχει να προσφέρει τίποτα κατά τον Σωκράτη, επειδή ο υλικός κόσμος είναι μια σκιά και οι αισθήσεις μάς απατούν. Πίστευε ότι δεν χρειάζεται να μελετάμε τα ουράνια φαινόμενα γιατί δεν θα μάθουμε ποτέ τη φύση τους, την οποία θα γνωρίζαμε αν ήθελε o θεός να την γνωρίζουμε. Η άποψη του Σωκράτη συμπυκνώνεται στο ρητό «πίστευε και μη ερεύνα».

  

2.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Σωκράτη

            Ο Σωκράτης πίστευε ότι δεν χρειάζεται να διερευνούμε ούτε τα φυσικά και τα βιολογικά φαινόμενα, αφού θα γνωρίζαμε και γι’ αυτά αν ήθελε ο θεός. Θεωρούσε βέβαιη την αιώνια ύπαρξη των ψυχών και τους διαρκείς κύκλους μετενσάρκωσής τους. Στο τέλος της ζωής του ο Σωκράτης είπε: «Είμαι πεπεισμένος πως υπάρχει αληθινά αυτό που λέμε ζεις ξανά και πως οι ζωντανοί προέρχονται από τους νεκρούς».

Σύμφωνα με το μαθητή του Πλάτωνα, ο Σωκράτης υποστήριζε ότι μια αγνή ψυχή ενός αριστοκράτη άνδρα λόγω των υλικών επιθυμιών μπορεί να ξεπέσει στην επόμενη μετενσάρκωση σε φτωχό άνδρα. Αν η ψυχή παγιδευτεί απελπιστικά σε υλικές επιθυμίες, υποβιβάζεται στις επόμενες ζωές διαδοχικά σε δούλο άνδρα, σε γυναίκα και στη συνέχεια σε ζώα. Οι λαίμαργοι και οι αλκοολικοί μπορούν να γεννηθούν γαϊδούρια, οι βίαιοι και οι άδικοι σαν λύκοι και γεράκια και όσοι παρασύρονται τυφλά από τα κοινωνικά γεγονότα σαν μέλισσες και μυρμήγκια. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, η ψυχή αποκτά ξανά τη δυνατότητα να επανέλθει σε ανθρώπινη μορφή με ανανεωμένη την ευκαιρία να απελευθερωθεί από τον κύκλο μετενσαρκώσεων και να ενωθεί με τα άστρα.

  

 

2.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Σωκράτη

 

Ο Σωκράτης προσποιείτο ότι δεν γνωρίζει τίποτα, αλλά ότι ήθελε να μάθει τι είναι καλό και κακό, όσιο και ανόσιο, θάρρος και δειλία. Ο φιλόσοφος εφάρμοζε την διαλεκτική μέθοδο, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος με ερωτήσεις και απαντήσεις μπορεί να προσεγγίσει την αλήθεια φτάνοντας στη γνώση που έχει ήδη μέσα του. Με τη χρήση των επίμονων και σαφών ερωτήσεων έκανε το συνομιλητή του να βάζει το νου του σε κίνηση, να γεννάει σκέψεις, ιδέες, απορίες για το πώς να ενεργεί στη ζωή του, πώς να κρίνει τους άλλους και τον εαυτό του. Κατά συνέπεια δίδασκε την αυτογνωσία και αναζητούσε την αιώνια αλήθεια της ηθικής, της δικαιοσύνης και του θείου.

Στα θετικά σημεία του Σωκράτη ήταν η διατύπωση της περιέργειας (που αποτελεί το πρώτο βήμα της έρευνας) και το γεγονός ότι άνοιξε το δρόμο για τη θεμελίωση της Ηθικής ως μέρους της Φιλοσοφίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Σωκράτης ήταν ένας από τους πρώτους μεγάλους παιδαγωγούς της ανθρωπότητας, καθώς προώθησε την αυτοδιδασκαλία καθιστώντας το δάσκαλο καθοδηγητή και όχι μεταδότη γνώσεων.

    Αρνητικό του σημείο ήταν ότι οι ερωταποκρίσεις δεν κατέληγαν στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων ή στην απόκτηση αντικειμενικής γνώσης της πραγματικότητας («ένα πράγμα γνωρίζω, ότι δεν γνωρίζω τίποτα»).

 

  

 

3. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ (384-322 π.Χ.)

 

3.1. Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

 

            Ο ιδρυτής της Περιπατητικής Σχολής Αριστοτέλης πίστευε σε έναν υλικοπνευματικό κόσμο που είχε δημιουργηθεί τελεολογικά και ντετερμινιστικά από μία αλυσίδα αιτίου-αιτιατού με έναρξη το θεϊκό πρώτο κινούν ακίνητο. Με μία σειρά λογικών συλλογισμών είχε καταλήξει ότι υπάρχουν 47 ή 55 θεοί ως πρωταρχικά αίτια. Δεν υπάρχει άλλη θεϊκή παρέμβαση (θεία πρόνοια) στον κόσμο. Με τη βοήθεια των αισθήσεων, που είναι αξιόπιστες, ο άνθρωπος μπορεί να παρατηρήσει και με τη λογική να κατανοήσει το σκοπό της ύπαρξης όλων των πραγμάτων στον κόσμο. Η Φύση μπορεί να κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, αφού καταγραφούν και κατηγοριοποιηθούν με μεγάλη σχολαστικότητα όλες οι γνώσεις, εκτός από κάποια αξιώματα τα οποία πρέπει να γίνουν αποδεκτά χωρίς να αποδειχθούν.

Ο κόσμος αποτελείται από τα τέσσερα στοιχεία φωτιά, νερό, γη και αέρα, τα οποία μέσω της μετουσίωσης μετατρέπονται το ένα στο άλλο. Επιπλέον, στον κόσμο υπάρχει σε μικρή ποσότητα και μία πέμπτη θεϊκή ουσία, ο αιθέρας (πεμπτουσία), που αποτελεί και συστατικό της ανθρώπινης ψυχής. Ο αιθέρας είναι αγέννητος, άφθαρτος, αναλλοίωτος. Ο κόσμος είναι στατικός και αποτελείται από την επίπεδη γη με το στερέωμα, δηλαδή το θόλο όπου είναι καρφωμένα τα άστρα, ο ήλιος και η σελήνη. Ο άνθρωπος είναι ο ανώτερος και τελειότερος ζωντανός οργανισμός. Η ψυχή του ανθρώπου είναι ιδιότητα του σώματός του και διαλύεται μετά τον θάνατο.

Ο σκοπός του ανθρώπου είναι η τελειοποίηση των δυνατοτήτων του. Ο Αριστοτέλης δεχόταν ότι η ανθρώπινη φύση ελκύεται από την ηδονή, αλλά θεωρούσε ανώτερη την ηδονή που πηγάζει από τις πνευματικές ενασχολήσεις και τη μάθηση. Οι ανθρώπινες ενέργειες αποσκοπούν στην ευδαιμονία, την οποία θεωρούσε ως «δραστηριότητα της ψυχής σύμφωνα με την αρετή, που έχει ένα ώριμο πρόσωπο». Για τα πάντα προτιμούσε τη χρυσή μεσότητα. Για παράδειγμα, η αρετή που κυριαρχεί στα πάθη παίζει ρυθμιστικό ρόλο ανάμεσα στην υπερβολή και την έλλειψη.

 

3.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Αριστοτέλη

 

Ο Αριστοτέλης υπήρξε πολυγραφότατος και τα έργα του είχαν ως αντικείμενο τη Λογική, την Ηθική, την Πολιτική, τη Φυσική και κυρίως τη Βιολογία, η οποία κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών του. Οι βιολογικές μελέτες του βασίζονταν σε δείγματα ζώων και φυτών που μάζεψε ο ίδιος στη Μικρά Ασία, στη Λέσβο, στην Πέλλα και την Αθήνα, αλλά και πολλά που του έστειλε ο μαθητής του Μέγας Αλέξανδρος από μακρινές χώρες. Στηρίχθηκε σε προσωπικές παρατηρήσεις και ανατομικές μελέτες που διεξάγονταν με μεθοδικότητα και ταξινόμησε με εκπληκτική οξυδέρκεια ένα μεγάλο αριθμό πληροφοριών.

Τα βιολογικά έργα του είναι τα “Περί Ζώων Ιστορίαι” (το αρχαιότερο γνωστό βιολογικό κείμενο), “Περί Ζώων Μορίων”, “Περί Ζώων Γενέσεως”, “Περί Ζώων Πορείας”, “Περί Ψυχής”, “Μικρά Φυσικά”, “Περί Ζώων Κινήσεως” και “Περί Φυτών”. Κατά τον Αριστοτέλη οι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούν μία ιεραρχική πυραμίδα με κορυφαίο τον άνδρα και μετά τη γυναίκα, τα θηλαστικά, τα άλλα ζώα και τελευταία τα φυτά, που είναι εκφυλισμένα ζώα.

Η συμβολή του Αριστοτέλη στις Βιολογικές Επιστήμες είναι τεράστια. Ο Σταγειρίτης φιλόσοφος θεωρείται ο πατέρας της Ζωολογίας αλλά και της Ψυχολογίας. Ειδικότερα, η συμβολή του στην βιολογική κατάταξη των ζωντανών οργανισμών ήταν ότι τεκμηρίωσε την έννοια του είδους με πολλούς ελεγχόμενους χαρακτήρες και το καθιέρωσε ως βασική μονάδα κατάταξης, καθιέρωσε πολυάριθμες ταξινομικές ομάδες κατηγοριών που διατηρούνται και σήμερα και έθεσε τη βάση της ζωολογικής ονοματολογίας, με βάση τα εμφανή και μοναδικά χαρακτηριστικά των ζώων. Ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται διεθνώς τα ονόματα που έδωσε σε διάφορα ζώα, όπως κολεόπτερα, δίπτερα, πάνθηρ, λυγξ και πολλά άλλα.

Ένα από τα αρνητικά του Αριστοτέλη ήταν η πεποίθηση ότι «όλα στη Φύση έχουν κάποιο σκοπό». Αντίθετα ο διάδοχός του στην Περιπατητική Σχολή Θεόφραστος αρνήθηκε να δεχθεί την τελεολογία του Αριστοτέλη, επειδή παρατήρησε ότι στη Φύση υπάρχουν πολλά περιττά πράγματα (π.χ. οι μαστοί στα αρσενικά ζώα). Με αυτό το σκεπτικό, δεν δέχθηκε την άποψη του δασκάλου του ότι τα φυτά είναι εκφυλισμένα ζώα. Ο Θεόφραστος θεωρείται ο ιδρυτής της Βοτανικής επειδή περιέγραψε αναλυτικά τα γνωστά φυτά της εποχής του και τα ταξινόμησε ως ξεχωριστούς βιολογικούς οργανισμούς από τα ζώα.

 

 

 3.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Αριστοτέλη

 

Σκοπός της μάθησης σύμφωνα με τον Αριστοτέλη είναι η επίτευξη της τελείωσης, η οποία έγκειται στην πραγμάτωση των ιδιαίτερων δυνατοτήτων της νόησης που διαθέτει ο άνθρωπος. Η τελείωση του ανθρώπου ("εντελέχεια") ταυτίζεται με την ευδαιμονία, η οποία εκτός από την ευχαρίστηση από την απόλαυση υλικών ή πνευματικών αγαθών, επιδιώκει και την άσκηση της αρετής στην πράξη. Οι άριστοι και ευδαίμονες πολίτες, που διακρίνουν το ορθό και το αληθές και έχουν κατακτήσει την αρετή, αποτελούν τη βάση για την ευδαιμονία της πόλεως. Η εκπαίδευση που αποκτούν τους βοηθά να γίνουν καλύτεροι μέσα από τον ορθολογισμό και την ορθοπραξία.

Η παιδαγωγική του Αριστοτέλη βασιζόταν στην προφορική ανάπτυξη ενός θέματος από το δάσκαλο-αυθεντία, που κατείχε την αδιαμφισβήτητη γνώση και την πρακτική εμπειρία και τη μετέδιδε προς τους μαθητές του. Την προφορική διδασκαλία μπορεί να συμπλήρωνε και η πρακτική ανατομική επίδειξη.

 

 

 

 4. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ (341-270 π.Χ.)

4.1. Η φιλοσοφία του Επίκουρου

 

Ο Επίκουρος ο Αθηναίος συνδύασε τη Φυσική του Δημόκριτου του Αβδηρίτη και την Ηθική του Αριστοτέλη του Σταγειρίτη, αλλά και μετεξέλιξε τις ιδέες τους δημιουργώντας μια συνεπή κοσμοθεωρία χωρίς εννοιολογικά κενά. Ο φιλόσοφος δέχθηκε τη δημοκρίτεια ατομική θεωρία, σύμφωνα με την οποία όλα στη Φύση αποτελούνται από άφθαρτα άτομα και κενό. Το σύμπαν είναι αιώνιο («τίποτα δεν δημιουργείται από το τίποτα»), η συνολική ύλη διατηρείται, αλλά αλλάζει διαρκώς μορφές, αφού ο αριθμός των ατόμων είναι άπειρος, όπως και οι συνδυασμοί τους στην αιωνιότητα, που δημιουργούν εξελικτικά ήλιους, σφαιρικούς κόσμους (πλανήτες), βράχους και ζωντανούς οργανισμούς. Οι θεοί υπάρχουν μέσα σε μακάρια αθανασία, αλλά δεν ασχολούνται μαζί μας (δεν υπάρχει θεία πρόνοια), όπως δείχνει η ανθρώπινη εμπειρία. Δεν πρέπει να τους φοβόμαστε αλλά να προσπαθούμε να τους μιμηθούμε στην αρετή και την ευδαιμονία.

            Ο Επίκουρος άφησε κάποια θέση για το τυχαίο στην αναγκαιότητα των φυσικών νόμων. Εκτός από τις φυσιολογικές ισοταχείς κινήσεις των ατόμων και τις κινήσεις μετά από σύγκρουση με άλλα άτομα, υποστήριξε την ύπαρξη της σπάνιας τυχαίας παρέκκλισης κάποιου ατόμου σε απρόβλεπτο χρόνο, που σπάει τη ντετερμινιστική αλυσίδα αίτιου-αιτιατού και επιτρέπει την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου. Ο φιλόσοφος δέχθηκε ότι αφού ο άνθρωπος είναι μία κατασκευή από άτομα, ακολουθεί τους ίδιους φυσικούς νόμους δημιουργίας, εξέλιξης και φθοράς όπως όλα τα συσσωματώματα ατόμων. Υιοθετώντας τη βιολογική προσέγγιση του Αριστοτέλη, αποδέχθηκε την αξιοπιστία των αισθήσεων ως βάση της πληροφόρησής μας για το περιβάλλον, εφόσον έτσι προσαρμοστήκαμε κατά την πορεία της Εξέλιξης για να ζήσουμε στο συγκεκριμένο κόσμο. Επιπλέον, όπως και ο Αριστοτέλης, θεώρησε ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι ιδιότητα του σώματός του και διαλύεται μετά τον θάνατο.

Ο Επίκουρος αναγνώρισε τη φυσική τάση του ανθρώπου για την επιδίωξη της ηδονής και την αποφυγή του πόνου. Η φρόνηση βοηθά τον άνθρωπο να επιλέγει εκείνες τις ηδονές που δεν θα τον βλάψουν επιφέροντας πόνο αντί για ευχαρίστηση. Συμφώνησε με τον Αριστοτέλη ότι ο σκοπός της ζωής είναι η ευδαιμονία, την οποία όρισε ως «ηδονική κατάσταση απουσίας του σωματικού πόνου και της ψυχικής ταραχής», κατά συνέπεια εφικτή για όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από το φύλο και την κοινωνική τους θέση. Η κατάσταση ευτυχίας μπορεί να επιτευχθεί με τη συνειδητοποίηση της φύσης του ανθρώπου και του σύμπαντος, την απελευθέρωση από τους αβάσιμους φόβους, τη φρόνηση για τη συνετή ικανοποίηση των φυσικών αναγκών, τη συναισθηματική ισορροπία και το συμμετοχικό αγαθό της φιλίας.

 

4.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Επίκουρο

 

            Ο Επίκουρος δέχθηκε την αξιοπιστία των αισθήσεων σύμφωνα με τη βιολογική προσέγγιση του Αριστοτέλη, αλλά περιέγραψε τους μηχανισμούς της αίσθησης  με βάση την ατομική θεωρία. Άτομα από το περιβάλλον ερεθίζουν ειδικούς υποδοχείς στα αισθητήρια όργανά μας έτσι ώστε μπορούμε να βλέπουμε, να ακούμε, να γευόμαστε. Η υλικότητα των αισθήσεων αποδεικνύεται από την κατάργησή τους μετά το θάνατο. Αναγνώρισε ότι η συμπεριφορά του ανθρώπου εξαρτάται φυσιολογικά από τα ένστικτα (π.χ. ικανοποίηση της πείνας), τα συναισθήματα (π.χ. ευχαρίστηση) και τις νοητικές λειτουργίες (π.χ. δημιουργική φαντασία).

Προώθησε το βιολογικό τρόπο σκέψης προτείνοντας τη γένεση της ζωής στην αρχέγονη γη, την κληρονομικότητα των βιολογικών χαρακτηριστικών μέσω επικρατητικών και υπολειπόμενων σπερμάτων, την Εξέλιξη των ζωντανών οργανισμών και την επιβίωση εκείνων με την καλύτερη προσαρμογή στο περιβάλλον τους. Ο Επίκουρος θεώρησε βέβαιο ότι υπάρχουν πολλοί σφαιρικοί κόσμοι (πλανήτες), που μπορεί να μοιάζουν ή όχι με τη γη, στους οποίους υπάρχουν ζωντανοί οργανισμοί, δηλαδή μίλησε για ύπαρξη εξωγήινης ζωής!
Η μεθοδολογία του φιλοσόφου ήταν να αποδέχεται ως πιθανή κάθε θεωρία που εξηγούσε ένα φαινόμενο, αποδεχόμενος ως βέβαιη γνώση μόνο ό, τι είναι ολοφάνερο σύμφωνα με τη μαρτυρία των αισθήσεων ή του νόμου της αναλογίας. Επιπλέον, μίλησε και για τα δύο σφάλματα που αναγνωρίζει η επιστημονική μεθοδολογία: το τυχαίο και το συστηματικό. Προσπαθώντας να κατανοήσει την πραγματικότητα, ο Επίκουρος έκτισε τα θεμέλια της αντικειμενικής επιστημονικής έρευνας, η οποία βασίζεται στην πειραματική παρατήρηση. Ο διάδοχος του Θεόφραστου στην Περιπατητική Σχολή Στράτωνας άρχισε να καταστρώνει πειράματα για να ελέγξει τις απόψεις του Επίκουρου, που ήταν σύγχρονός του στην Αθήνα. Για πρώτη φορά στην Ιστορία πραγματοποιούνται και καταγράφονται πειράματα, π.χ. επιβεβαίωση ότι ο αέρας έχει υλική υπόσταση, αναποδογυρίζοντας ένα άδειο δοχείο μέσα σε νερό και παρατηρώντας τις φυσαλίδες που αναδύονται. Ο Στράτωνας τελικά θα δεχθεί ότι όλα στη Φύση αποτελούνται από μικροσκοπικά αόρατα σωματίδια και κενό.

 

4.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Επίκουρου

 

            O Επίκουρος θεώρησε την αφιλοκερδή και ειλικρινή φιλία ως την υπέρτατη ανθρώπινη σχέση και βάση της ευτυχισμένης ζωής. Η σχέση με τους μαθητές του βασιζόταν στη φιλία, την ψυχική ηρεμία και τον αμοιβαίο σεβασμό. Ο έμπειρος δάσκαλος έπρεπε να βοηθήσει τους νεότερους φίλους του να βαδίσουν τον ίδιο δρόμο της φρόνησης και της γνώσης. Χρησιμοποιούσε βιωματική προσέγγιση της γνώσης με τη βοήθεια των αισθήσεων και της εμπειρίας.

Ο Επίκουρος πρέσβευε ότι με την επιστημονική γνώση ο άνθρωπος καταπολεμά τους ανυπόστατους φόβους και οδηγείται στην ευδαιμονία. Η γνώση βρίσκεται με τη βοήθεια των αισθήσεων και όχι με τις διάφορες θεωρίες. Ο στόχος είναι η ευχαρίστηση που είναι ταυτόχρονη με την απόκτηση γνώσεων.

 

    

5. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

 

Η φιλοσοφική άποψη του Σωκράτη είναι κυρίως ιδεαλιστική, ενώ εκείνες του Αριστοτέλη και του Επίκουρου είναι πιο φυσιοκρατικές. Ειδικότερα η φιλοσοφία του Επίκουρου, η οποία περιλαμβάνει την ατομική θεωρία, την κοσμολογία και την Εξέλιξη των ειδών είναι εκείνη που προσεγγίζει περισσότερο την σύγχρονη Επιστήμη.

            Η βιολογική έρευνα απορρίπτεται από την ιδεαλιστική φιλοσοφία του Σωκράτη (εκτός από την Ηθική), ενώ ο Αριστοτέλης με την αποδοχή των αισθήσεων θεμελιώνει τη Ζωολογία και τη βιολογική έρευνα, που συνεχίζει στη Βοτανική ο Θεόφραστος. Ο Επίκουρος με τις θεωρίες του για την Εξέλιξη των ειδών, την κληρονομικότητα των βιολογικών χαρακτηριστικών και τους σωματιδιακούς μηχανισμούς των αισθήσεων προσφέρει το υπόβαθρο της μοριακής βάσης της ζωής (Μοριακή Βιολογία). Επιπλέον, ο Επίκουρος συνδέει την ελεύθερη βούληση με το τυχαίο (την ύπαρξη του οποίου υποστηρίζει και η αρχή απροσδιοριστίας της κβαντικής φυσικής) και θέτει τις μεθοδολογικές βάσεις της πειραματικής Επιστήμης γενικότερα.

Με την παιδαγωγική προσέγγισή του, ο Σωκράτης μπορεί να κεντρίζει το ενδιαφέρον του συνομιλητή του και να τον κατευθύνει στην ενδοσκόπηση και στην αναζήτηση της αλήθειας, αλλά δεν προσφέρει ουσιαστική γνώση και κατανόηση για τη φύση της ζωής και του ανθρώπου. Αντίθετα, ο Αριστοτέλης έχει συγκεκριμένο παιδαγωγικό σκοπό που οδηγεί στην πνευματική και ηθική τελείωση του ανθρώπου με τη συμβολή του ορθολογισμού. Η παιδαγωγική αξία της διδασκαλίας του Επίκουρου είναι μεγάλη, επειδή η βιωματική απόκτηση της επιστημονικής γνώσης μέσα σε συνθήκες φιλίας και πνευματικής απόλαυσης οικοδομεί τη φρόνηση του ανθρώπου απομακρύνοντας τους ανυπόστατους φόβους και τον οδηγεί σε κατάσταση ευδαιμονίας.

Συμπερασματικά, ο Σωκράτης με την απορητική στάση του φαίνεται να αντιστοιχεί πνευματικά στην παιδική ηλικία της ανθρώπινης σκέψης, ο Αριστοτέλης στην εφηβεία της που χαρακτηρίζεται από δογματισμό καθώς μόλις αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο και ο Επίκουρος στην ώριμη ηλικία της ανθρώπινης σκέψης με τη διατύπωση πολλών πιθανών ερμηνειών και την αποδοχή μόνον όσων στηρίζονται σε εμπειρικά δεδομένα.

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Anderson E. «Ο Επίκουρος στον 21ο αιώνα». Εκδόσεις Θύραθεν, Θεσσαλονίκη, 2002
2. Αριστοτέλης. «Ηθικά Νικομάχεια» (Μτφ. Σ.Χ.Μαγγίνας). Ελληνικός Εκδοτικός Οργανισμός, Αθήνα, 1970.
3. Γιαπιτζάκης Χ. «Επικουρείων Δόξαι». Εκδόσεις Βερέττα, Αθήνα, 2008.
4.    Διογένης Λαέρτιος. «Βίοι Φιλοσόφων» (Μτφ. Ομάδα φιλολόγων). Εκδόσεις Κάκτος, Αθήνα, 1994.
5. During I. «Ο Αριστοτέλης: Παρουσίαση και ερμηνεία της σκέψης του» (Μτφ. Α. Γεωργίου–Κατσιβέλα). Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1994.
6. Louis-Andre Dorion. «Σωκράτης» Μτφ Μ. Μουρκούση, 2007.
7. Ξενοφών. «Απομνημονεύματα» (Μτφ. Θ.Γ.Μαυρόπουλος). Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη, 2007.
8. Πλάτων. «Φαίδων» (απόδοση του Benjamin Jowett) 1998.
9. Ross WD. «Αριστοτέλης» (Μτφ. Μ. Μήτσου). Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1993.
10. Farrington B. «Η Επιστήμη στην Αρχαία Ελλάδα» (Μτφ. Ν. Ραϊσης). Εκδόσεις Κάλβος, Αθήνα, 1989.