25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ - ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

το 1642...
γεννιέται ο Άγγλος φυσικός, μαθηματικός και αστρονόμος Ισαάκ Νεύτων.

το 1741...
ο Σουηδός αστρονόμος Άντερς Κέλσιους εισάγει την εκατονταβάθμια κλίμακα μέτρησης της θερμοκρασίας, που έκτοτε φέρει το όνομα του.

το 1876...
γεννιέται ο Μοχάμεντ Αλ Τζινλάχ, Ινδός πολιτικός και ηγέτης του Μουσουλμανικού Συνασπισμού.

το 1890...
πεθαίνει στη Νάπολη της Ιταλίας ο αρχαιολόγος Ερρίκος Σλίμαν, που έφερε στο φως τα ερείπια της Τροίας, αποδεικνύοντας ότι το έπος του Ομήρου "Ιλιάδα" δεν ήταν θρύλος. Αργότερα "ξέθαψε" τα ανάκτορα των Μυκηνών αναδεικνύοντας τους Ατρείδες.

το 1899...
γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός, Χάμφρεϋ Μπόγκαρτ ιδιαίτερα γνωστός από το ρόλο του σκληρού και του γκάγκστερ, που συνήθως ενσάρκωνε. Πιο γνωστές ταινίες του η "Καζαμπλάνκα" και το "Γεράκι της Μάλτας".

το 1911...
με ελληνικό βασιλικό διάταγμα ορίζεται, ότι οι αρεοπαγίτες θα φέρουν τήβεννο, εφόσον βρίσκονταν στην έδρα.

το 1914...
λίγο μετά τα μεσάνυχτα, οι Γερμανοί στρατιώτες παύουν πυρ και αρχίζουν να τραγουδούν τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα.

το 1918...
γεννιέται ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Ανουάρ αλ Σαντάτ, που κέρδισε το Νομπέλ Ειρήνης το 1978.

το 1920...
συναντώνται Βενιζέλος και Κουντουριώτης. "Τα θεμέλια της Μεγάλης Ελλάδας είναι στέρεα'', δήλωσε ο Βενιζέλος.

το 1935...
ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος σταματάει το ποδόσφαιρο σε ηλικία 24 ετών, όταν αγωνίζεται για τελευταία φορά με τον Ολυμπιακό εναντίον της Ουίπεστ (0-1 με γκολ του Kahlai) αφού οι υποχρεώσεις της οικογένειάς του επιβάλλουν να εργάζεται στο μαγαζί του πατέρα του.

το 1936...
ο Άμπροουζ Μπράουν της Ρέξαμ αποβάλλεται στο 20" του αγώνα με τη Χουλ Σίτι, σημειώνοντας μια από τις γρηγορότερες αποβολές στην ιστορία.

το 1938...
η Βίβιαν Λι περνάει από οντισιόν και επιλέγεται από το σκηνοθέτη Ντέιβιντ Σέλτζνικ για το ρόλο της Σκάρλετ Ο' Χάρα στο "Όσα παίρνει ο Άνεμος".

το 1941...
παραδίδεται στους Ιάπωνες η βρετανική φρουρά στο Χονγκ Κονγκ.

το 1949...
γεννιέται η Αμερικανίδα ηθοποιός Σίσι Σπέϊσεκ.

το 1971...
φωτιά, που ξεσπά σε ξενοδοχείο στη Σεούλ, στη Νότια Κορέα, προκαλεί το θάνατο 139 ατόμων.

το 1973...
πεθαίνει, σε ηλικία 89 ετών, ο Τούρκος πολιτικός Ισμέτ Ινονού, κατά κόσμο Μουσταφά Ισμέτ Πασά. Χρημάτισε πολλές φορές υπουργός Εξωτερικών και πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας την περίοδο 1923-1965.

το 1973...
το πλήρωμα του διαστημόπλοιου "Σκάιλαμπ" περπατά επί επτά ώρες στο διάστημα.

το 1977...
πεθαίνει στην Ελβετία, σε ηλικία 88 ετών, ο Άγγλος ηθοποιός Τσάρλι Τσάπλιν, ο "Σαρλό" της μεγάλης οθόνης.

το 1979...
η Αίγυπτος αρχίζει ευρείας κλίμακας εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης της περίφημης Σφίγγας.

το 1983...
πεθαίνει, σε ηλικία 90 ετών, ο Ισπανός σουρεαλιστής ζωγράφος Χουάν Μιρό.

το 1989...
στη Ρουμανία, ο δικτάτορας Νικολάε Τσαουσέσκου και η γυναίκα του Ελένα εκτελούνται από τον στρατό, μετά την καταδίκη τους για γενοκτονία.

το 1991...
ο Ραούφ Ντενκτάς ισχυρίζεται ότι, η έκθεση του γ.γ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, επιβεβαιώνει τα ίσα δικαιώματα των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο.

το 1991...
την παραίτησή του από την ηγεσία της ΕΣΣΔ αναγγέλλει ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, μετά την απόφαση 11 Δημοκρατιών να σχηματίσουν Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ).

το 1992...
στη Βοσνία, σύμφωνα με επίσημο απολογισμό, 8.000 άτομα έχουν σκοτωθεί από την αρχή του πολέμου στο Σεράγεβο.

το 1992...
τα Χριστούγεννα φέρνουν προσωρινή ειρήνη σε διάφορα μέρη του κόσμου. Κατάπαυση του πυρός σημειώνεται στη Βόρεια Ιρλανδία, οι συγκρούσεις μειώνονται στο Σεράγεβο, ενώ Γάλλοι και Αμερικανοί στρατιώτες καθιστούν ασφαλή μια πόλη της Σομαλίας χωρίς να πέσει κανένας πυροβολισμός.

το 1993...
σύναψη διπλωματικών σχέσεων αποφασίζουν Αλβανία και ΠΓΔΜ.

το 1993...
το περιοδικό "Τάιμ" ανακηρύττει προσωπικότητες της χρονιάς, τους Γιτζάκ Ράμπιν, Γιάσερ Αραφάτ, Φρεντερίκ Ντε Κλερκ και Νέλσον Μαντέλα για τις ειρηνευτικές τους προσπάθειες.

το 1994...
τέσσερις αστυνομικοί τραυματίζονται στη Λάρισα, στα επεισόδια που προκαλούν οπαδοί του έκπτωτου μητροπολίτη Θεολόγου εις βάρος του Ιγνατίου.

το 1995...
στις βουλευτικές εκλογές της Τουρκίας, πρώτο κόμμα εκλέγεται το Ισλαμικό Κόμμα της Ευημερίας του Ερμπακάν.

το 1995...
στις ΗΠΑ, πεθαίνει από οξύτατο αναπνευστικό πρόβλημα, ο ιταλικής καταγωγής ηθοποιός και τραγουδιστής, Ντιν Μάρτιν, σε ηλικία 78 ετών.

το 1996...
στη Γερμανία, τρεις είναι οι νεκροί σε εκκλησία Διαμαρτυρομένων στο Σίντλιγκεν κοντά στη Φραγκφούρτη, από έκρηξη χειροβομβίδων.

το 1997...
ανήμερα Χριστουγέννων και σε αντίθεση με ελληνοτουρκική συμφωνία, 12 τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη προχώρησαν σε παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.

ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ-Του Διονύση Π. Σιμόπουλου

Περιοδικό ΓΕΩ Ελευθεροτυπία

37/30-12-2000

Διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου

Κοιτάζοντας πίσω σ’ όλους τους αιώνες που πέρασαν από τη Γέννηση του Χριστού, δεν μπορούμε παρά να αναλογιστούμε με θαυμασμό τον τρόπο που η Γέννησή Του ανακοινώθηκε μόνο στους ταπεινούς βοσκούς από «πλήθος στρατιάς ουρανίου» και το λαό των Ιεροσολύμων από την άφιξη των σοφών Μάγων της Ανατολής. Με οδηγό τους το φως «αστέρος ον είδον εν τη Ανατολή», διέσχισαν ερήμους και όρη για να’ ρθουν να προσκυνήσουν αυτό το «άγνωστον παιδίον». Τι ήταν όμως αυτό το φως που οδήγησε τους Μάγους μακριά από τη χώρα τους; Τι είδους άστρο τους καθοδήγησε στο μέρος όπου ήταν σπαργανωμένο το Βρέφος της Βηθλεέμ; Τι ήταν άραγε το μυστηριώδες και υπέροχο αυτό άστρο, του οποίου το ακτινοβόλο φως έχει φωτίσει και εμπνεύσει τους ανθρώπους εδώ και σχεδόν 2.000 χρόνια;

Αν προσπαθήσουμε να μαζέψουμε τις αποδείξεις που έχουμε για το Αστρο των Χριστουγέννων, θα ανακαλύψουμε ότι δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλές και όλες τους βρίσκονται σε μια και μοναδική περικοπή στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Αυτή μάλιστα είναι και η μοναδική περικοπή που αναφέρεται στο Αστρο της Βηθλεέμ, είτε στη Βίβλο ψάξουμε είτε οπουδήποτε αλλού. Ακόμη και εδώ, όμως, το άστρο αναφέρεται μόνο τέσσερις φορές, χωρίς να μας δίνεται ούτε ο χρόνος ούτε η εποχή που εμφανίστηκε, αλλά ούτε και οποιαδήποτε άλλη περιγραφή του.

Για να ανακαλύψουμε λοιπόν τι ήταν το περίφημο αυτό άστρο θα πρέπει να αναλογιστούμε τις ιδέες που είχαν οι αρχαίοι για τα ουράνια σώματα και τα φαινόμενα. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι όταν απευθύνονταν στους διάφορους θεούς τους, ύψωναν τα μάτια, τα χέρια και τις σκέψεις τους στον ουρανό. Ολοι τους δηλαδή θεωρούσαν ότι πλησίαζαν κάπως τους θεούς τους με το να αναρριχώνται στα κτίσματά τους και να υψώνουν τα πρόσωπά τους στον ουρανό. Υπάρχει φαίνεται κάτι στα ψηλά κτίσματα, και σ’ αυτόν ακόμη τον ουρανό, που ελκύει την πνευματική φύση του ανθρώπου. Αντικείμενα που έπεσαν από τον ουρανό διατηρήθηκαν με μεγάλη προσοχή και λατρεύτηκαν ιδιαίτερα. Ο «Μαύρος Λίθος», ένας μεγάλος μετεωρίτης, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Καάμπα στη Μέκκα, αποτελεί αντικείμενο λατρείας των μωαμεθανών από τον 7^ο ακόμη αιώνα μ.Χ.

Εκατομμύρια από τις πέτρινες και σιδερένιες αυτές μάζες βομβαρδίζουν συνεχώς τη Γη μας από τον ουρανό και προσθέτουν καθημερινά χιλιάδες τόνους στο βάρος της. Ακόμη και τα λιλιπούτεια και ακίνδυνα μετέωρα, που είναι αδύνατο να «επιζήσουν» και να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης, προκαλούν πολλές φορές το θαυμασμό των παρατηρητών. Μεγάλη θεαματικότητα παρουσιάζουν επίσης και οι γνωστές «βροχές διαττόντων». Είναι πράγματι κάτι το απερίγραπτο. Στις 9 Οκτωβρίου 1948 ένα τέτοιο φαινόμενο είχε αποτέλεσμα την πτώση αρκετών χιλιάδων μετεώρων κάθε ώρα. Ενώ το 1833 μια ακόμη πιο θεαματική «καταιγίδα διαττόντων» θεωρήθηκε από πολλούς σαν η αρχή του τέλους του κόσμου.

Γι’ αυτόν το λόγο υπάρχουν μερικοί ερευνητές που υπέθεσαν ότι το Αστρο των Χριστουγέννων ίσως να ήταν κάποιο μετέωρο. Τα μετέωρα όμως δεν είναι καθόλου σπάνια φαινόμενα και δεν είναι δυνατό να προκάλεσαν τόση αναστάτωση στους Μάγους και να τους έκαναν να ξεκινήσουν για το μακρινό ταξίδι τους προς τη Βηθλεέμ. Ακόμη και στην περίπτωση που αναφλέγει ένα μεγαλύτερο κομμάτι, οι γνωστές «βολίδες», δεν είναι δυνατό να θεωρήσουμε ότι οι Μάγοι θα μπορούσαν να την ακολουθήσουν στη Βηθλεέμ, γιατί η ζωή τους διαρκεί μόλις μερικά δευτερόλεπτα. Μια άλλη πιθανότητα είναι η εμφάνιση κάποιου κομήτη. Ο Ωριγένης, για παράδειγμα, τον 3^ο μ.Χ. αιώνα, γράφει τα εξής: «Έχω τη γνώμη ότι το άστρο που εμφανίστηκε στους σοφούς της Ανατολής…ήταν ένα από εκείνα τα φωτεινά σώματα που εμφανίζονται από καιρό και που οι Ελληνες, οι οποίοι συνηθίζουν να τα ξεχωρίζουν με ονομασίες ανάλογα με τη μορφή και το σχήμα τους, τα ονόμαζαν κομήτες, φωτεινές δοκούς, θυσάνους, άστρα με ουρά, καράβια και με διάφορα άλλα ονόματα». Ενας ξένος αστρονόμος παρομοίασε τους κομήτες με γιγάντια βρώμικα παγόβουνα, γιατί ο πυρήνας των κομητών αποτελείται από παγωμένα αέρια αναμιγμένα με μέταλλα και σκόνη. Καθώς πλησιάζουν προς τον Ηλιο τα παγωμένα αέρια εξατμίζονται από τη θερμότητά του και αποχωρίζονται από την «κεφαλή» του κομήτη, λόγω της πίεσης που ασκεί η ακτινοβολία του Ηλιου στο κενό του Διαστήματος. Εν τούτοις δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι το Αστρο των Χριστουγέννων ήταν ένας κομήτης, αφ’ ενός μεν γιατί θα τον έβλεπαν όλοι, αφ’ ετέρου δε γιατί οι αρχαίοι λαοί θεωρούσαν τους κομήτες προάγγελους δυσάρεστων γεγονότων και καταστροφών. Όταν, για παράδειγμα, ο Ιούλιος Καίσαρας δολοφονήθηκε το 44 π.Χ. εμφανίστηκε ένας πολύ φωτεινός κομήτης. Ο κομήτης του 11 π.Χ. συνδέθηκε με το θάνατο του Αγρίππα και ο κομήτης του 14 μ.Χ. με το θάνατο του Καίσαρα Αυγούστου. Ο δε κομήτης του Χάλεϊ ακόμη και στην προτελευταία του εμφάνιση, το Μάϊο του 1910, προκάλεσε τρομερούς φόβους και δεισιδαίμονες προφητείες.

Μήπως ήταν άραγε κάποια νόβα, κάποιο νέο, δηλαδή «καινοφανές» άστρο; Πότε- πότε φαίνεται ότι κάποιο νέο άστρο προστίθεται στον ουρανό. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει ως εξής: καθώς τα άστρα γερνάνε, γίνονται ασταθή στις θερμοπυρηνικές τους αντιδράσεις και φτάνει μια στιγμή που αποβάλλουν με μία ή περισσότερες εκρήξεις μερικά από τα εξωτερικά τους στρώματα αερίων και έτσι παρουσιάζονται λαμπρότερα απ’ ό,τι ήταν πριν. Μερικές φορές, λοιπόν, άστρα που ήταν πολύ αμυδρά και γι’ αυτό ήταν αδύνατο να τα διακρίνει κάποιος με γυμνό μάτι, όταν μετατραπούν σε νόβα είναι εύκολα ορατά.

Μ’ αυτόν τον τρόπο φαίνεται ότι ξαφνικά ένα νέο, ένα «καινοφανές» άστρο δημιουργήθηκε στον ουρανό. Το Αστρο των Χριστουγέννων όμως μάλλον δεν θα πρέπει να ήταν κάποια σουπερνόβα, γιατί ο καθένας θα μπορούσε να δεί ένα τέτοιο άστρο, ενώ το Αστρο της Βηθλεέμ το παρατήρησαν προφανώς μόνον οι Μάγοι.

Μερικές φορές ένας από τους πλανήτες λάμπει με ιδιαίτερη φωτεινότητα αποσπώντας την προσοχή μας. Η Αφροδίτη, για παράδειγμα, όταν εμφανίζεται ως Αυγερινός ή ως Αποσπερίτης λάμπει περισσότερο από κάθε άλλο ουράνιο σώμα (εκτός φυσικά από την Σελήνη και τον Ηλιο).

Πολλοί μάλιστα, ακόμη και σήμερα στη διαστημική εποχή μας, θεωρούν μερικές φορές τον πλανήτη αυτό σαν έναν εξωγήινο ιπτάμενο δίσκο, όπως έγινε στα μέσα του περασμένου μήνα, όταν η Αφροδίτη επί ημέρες προβλημάτιζε τους κατοίκους διαφόρων περιοχών της Ελλάδας που τη νόμιζαν για UFO! Παλαιότερα μάλιστα ένα πολεμικό πλοίο άνοιξε πυρ εναντίον της, πριν καταλάβουν περί τίνος επρόκειτο. Μήπως λοιπόν ήταν η Αφροδίτη ή κάποιος άλλος πλανήτης το μυστηριώδες άστρο που αναζητούμε; Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι καθόλου πιθανό. Οι άνθρωποι της εποχής εκείνης γνώριζαν αρκετά καλά τα άστρα και τους πλανήτες. Και το περιπλανώμενο αυτό άστρο, η Αφροδίτη, ήταν ένα συνηθισμένο θέαμα, γιατί παρουσιαζόταν κανονικά στον ουράνιο θόλο. Ηταν πάρα πολύ γνωστή και, εκτός αυτού, θα ήταν ορατή από τον καθένα.

Η θεωρία του Κέπλερ

Ο φημισμένος αστρολόγος του 17^ου αιώνα, Γιόχαν Κέπλερ, δημιούργησε το 1614 ένα βιβλίο με το δικό του υπολογισμό του χρόνου της Γέννησης του Χριστού, στο οποίο γράφει και τα εξής: «Το άστρο αυτό (της Βηθλεέμ) δεν ήταν οι συνήθεις κομήτες ή ένα άστρο, αλλά με έναν ιδιαίτερα θαυμαστό τρόπο κινούνταν στο κατώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας… για να οδηγήσει τους Μάγους από τη Χαλδαία στη Βηθλεέμ». Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Κέπλερ, που έθετε τη Γέννηση του Χριστού στο έτος 6 π.Χ., οι πλανήτες Δίας και Κρόνος στη διάρκεια του 7 π.Χ. έλαβαν μέρος σε μια τριπλή ή μεγάλη συζυγία. Προσπέρασαν δηλαδή ο ένας τον άλλο στις 27 Μαϊου, στις 5 Οκτωβρίου και την 1^η Δεκεμβρίου. Κάτι που κανονικά συμβαίνει μια φορά κάθε 20 χρόνια, μ’ έναν (παράξενο) για τους Μάγους τρόπο είχε συμβεί τρεις φορές σε λιγότερο από ένα χρόνο.

Οι πλανήτες στις κανονικές τους κινήσεις γύρω από τον Ηλιο, φαίνονται να κινούνται στον ουρανό από τη Δύση στην Ανατολή. Οι πλανήτες που βρίσκονται πλησιέστερα στον Ηλιο, φαίνονται να κινούνται ταχύτερα, ενώ οι πιο απομακρυσμένοι, κινούνται αργότερα. Με αυτόν τον τρόπο, ένας από τους πλανήτες είναι δυνατό να φτάσει και να προσπεράσει κάποιον άλλον.

Το προσπέρασμα αυτό το ονομάζουμε σύνοδο ή συζυγία των δύο πλανητών. Δεν είναι μάλιστα καθόλου παράξενο, να δει κάποιος έναν πλανήτη να σταματά την κανονική του πορεία και να οπισθοδρομεί προς την Δύση. Αυτή η κίνηση παραξένευε και βασάνιζε τους αρχαίους. Σήμερα όμως ξέρουμε, ότι οι πλανήτες στην πραγματικότητα δεν αλλάζουν κατεύθυνση ποτέ. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι καθώς περιφέρεται η Γη μας γύρω από τον Ηλιο, έρχεται πολλές φορές στη θέση να προσπεράσει έναν από τους εξωτερικούς πλανήτες και τότε ο πλανήτης αυτός, φαίνεται να κινείται προς τα πίσω, όπως όταν ένα αυτοκίνητο προσπεράσει κάποιο άλλο.

Οι πλανήτες όμως δε σταματούν ποτέ την κίνησή τους. Και τέτοιου είδους συμπεριφορά συμβαίνει συχνά. Πάρτε για παράδειγμα όλα όσα συνέβησαν μερικά χρόνια αργότερα στην διάρκεια των ετών 3 και 2 π.Χ.

Στις 19 Μαϊου του 3 π.Χ. βλέπουμε τον Ερμή να προσπερνάει τον Κρόνο, πάρα πολύ κοντά ο ένας στον άλλον. Στις 12 Ιουνίου είναι η σειρά της Αφροδίτης να προσπεράσει τον Κρόνο, σε ακόμη πιο μικρή απόσταση. Στις 12 Αυγούστου έχουμε ένα ακόμη πιο θεαματικό προσπέρασμα δύο πλανητών. Αυτή τη φορά πρόκειται για τους πλανήτες Δία και Αφροδίτη, σε απόσταση ενός δεκάτου της μοίρας ο ένας απ’ τον άλλο. Η συζυγία αυτή συνέβη στον αστερισμό του Λέοντα, που περιλαμβάνει ένα από τα λαμπρότερα αστέρια στον ουρανό, τον Βασιλίσκο. Δύο εβδομάδες αργότερα η Αφροδίτη ήρθε σε σύνοδο με τον Ερμή, ενώ ο Δίας πλησίαζε το Βασιλίσκο που τον προσπέρασε στις 14 Σεπτεμβρίου. Καθώς λοιπόν περνούσε ο καιρός, ο Δίας φάνηκε πως για λίγο κοντοστάθηκε και άρχισε να γυρίζει πάλι προς τα πίσω, όπως είχε κάνει νωρίτερα. Ετσι ο Δίας ξεπέρασε το Βασιλίσκο για δεύτερη φορά, στις 17 Φεβρουαρίου του 2 π.Χ. Με την πάροδο του χρόνου, ο Δίας ξανάρχισε την κανονική του πορεία προς την Ανατολή και ξαναπέρασε το Βασιλίσκο για τρίτη φορά στις 8 Μαϊου του 2 π.Χ.

Αυτού του είδους οι τριπλές σύνοδοι, παρ’ όλο που θεωρούνται σημαντικές από τους αστρολόγους, δεν είναι ούτε σπάνιες, αφού συμβαίνουν μία φορά περίπου κάθε 40 χρόνια, ούτε μπορούν να επηρεάσουν γεγονότα στη Γη ή οπουδήποτε αλλού. Είναι απλά, και σήμερα εύκολα επεξηγήσιμα, ουράνια φαινόμενα που φαίνονται ότι συμβαίνουν απλώς γιατί εμείς τα παρατηρούμε από το κινούμενο διαστημόπλοιό μας που ονομάζουμε Γη, ταξιδιώτες και μεις στο αέναο ταξίδι γύρω από τον Ηλιο, όπως κάνουν άλλωστε και όλοι οι άλλοι πλανήτες. Με όλα αυτά λοιπόν, καταλήγουμε στο συμπέρασμα, ότι το Αστρο της Βηθλεέμ δεν θα μπορούσε να ήταν ούτε κάποια πολλαπλή σύνοδος των πλανητών μεταξύ τους ή με κάποιο άστρο, γιατί τέτοιες σύνοδοι συμβαίνουν συχνά.

Ο χρόνος της Γέννησης

Στην προσπάθεια που κάναμε μέχρι τώρα για να εντοπίσουμε τι ακριβώς ήταν το Αστρο των Χριστουγέννων, είδαμε ότι δεν θα μπορούσε να ήταν κάποιο μετέωρο, κάποια νόβα ή σουπερνόβα, κάποιος κομήτης, κάποιος μεμονωμένος πλανήτης ή ακόμη και κάποια μεγάλη σύνοδος ή συζυγία πλανητών. Και όχι μόνον αυτό! Γιατί όπως φαίνεται από τις νεότερες ιστορικοαστρονομικές έρευνες, όχι μόνο δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς ήταν το περίφημο αυτό άστρο, αλλά δεν γνωρίζουμε επακριβώς ούτε και αυτόν ακόμη τον ακριβή χρόνο της Γέννησης του Χριστού.

Δυστυχώς, οι ευαγγελιστές δεν μας αναφέρουν τον ακριβή χρόνο της Γέννησης, γιατί το χρονολόγιο που χρησιμοποιούσαν την εποχή εκείνη ήταν διαφορετικό από το σημερινό.

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να γνωρίζετε ότι η σημερινή χρονολόγηση υπολογίστηκε να αρχίζει με τη Γέννηση του Χριστού από το Σκύθη μοναχό Διονύσιο το Μικρό, μόλις τον 6^ο αιώνα μ.Χ. Η χρονολόγηση που επικρατούσε μέχρι τότε ήταν η «από κτίσεως Ρώμης» (α.κ.P.) ή με βάση τις Ολυμπιάδες. Ο Διονύσιος, όμως, δεν είχε τα στοιχεία, που βρέθηκαν αργότερα, και έτσι προσδιόρισε, δυστυχώς εσφαλμένα, ότι η Γέννηση του Ιησού Χριστού έγινε στις 25 Δεκεμβρίου του 754 α.κ.P. και ονόμασε το έτος αυτό «Primo Anno Domini» (πρώτο έτος του Κυρίου). Πού βρίσκεται λοιπόν το μπέρδεμα; Ο ευαγγελιστής Ματθαίος μάς αναφέρει ότι ο Ιησούς γεννήθηκε «εν ημέραις Ηρώδου του βασιλέως», γεγονός που σημαίνει ότι ο Ηρώδης ήταν ακόμη ζωντανός. Για τον βασιλιά αυτόν, ο Ιουδαίος ιστορικός του 1^ου μ.Χ. αιώνα, Φλάβιος Ιώσηπος, μας αναφέρει ότι πέθανε λίγο πριν από το Εβραϊκό Πάσχα και λίγο μετά από μια έκλειψη της Σελήνης. Με τη βοήθεια του Πλανηταρίου μπορούμε εύκολα να προσδιορίσουμε ότι σεληνιακές εκλείψεις, που ήταν ορατές στην Παλαιστίνη την εποχή εκείνη, έγιναν το 5, το 4 και το 1 π.Χ.

Έτσι, οι περισσότεροι ιστορικοί ερευνητές θεωρούσαν μέχρι πρόσφατα ότι η έκλειψη που συνδέεται με το θάνατο του Ηρώδη ήταν αυτή που συνέβη τις μεταμεσονύχτιες ώρες της 13^ης Μαρτίου του 4 π.Χ. Τα τελευταία, όμως, χρόνια νεότεροι ερευνητές θεωρούν ότι η έκλειψη αυτή δεν πρέπει να ήταν η σωστή, αφ’ ενός μεν γιατί η έκλειψη αυτή ήταν μερική (37%), και δύσκολα παρατηρήσιμη στην Παλαιστίνη, αφ’ ετέρου δε γιατί ο χρόνος που μεσολάβησε μεταξύ της σεληνιακής εκλείψεως, στις 13 Μαρτίου, και της αρχής του Εβραϊκού Πάσχα εκείνης της χρονιάς, στις 11 Απριλίου, ήταν πάρα πολύ μικρός για να «χωρέσουν» όλα όσα αναφέρει ο Ιώσηπος ότι συνέβησαν. Η νεότερη αυτή άποψη υποστηρίζει ότι η σωστή έκλειψη που αναφέρει ο Ιώσηπος πρέπει να ήταν η ολική έκλειψη που έγινε τη νύχτα της 9^ης Ιανουαρίου του 1 π.Χ. και διήρκεσε από τις 11.30 το βράδυ έως τις 3.00 το πρωί. Και επειδή το Εβραϊκό Πάσχα ακολούθησε ύστερα από 90 ημέρες, υπήρχε αρκετός χρόνος για να συμβούν όλα όσα αναφέρει ο Ιώσηπος.

Σύμφωνα με τα υποστηριζόμενα από τις νεότερες έρευνες για το θέμα, το έτος 2 π.Χ. είναι επίσης και το έτος που έγινε η «απογραφή», η οποία διετάχθη από τον Αύγουστο Καίσαρα. Η απογραφή, δηλαδή, που αναφέρει ο Λουκάς πρέπει μάλλον να τα ήταν ο «Ορκος Πίστεως» που διέταξε ο Αύγουστος Καίσαρας με την ευκαιρία του αργυρού ιωβηλαίου της βασιλείας του, όταν του απονεμήθηκε ο τίτλος «Patriae Patriae» στις 5 Φεβρουαρίου του 2 π.Χ. Η «απογραφή» αυτή αναφέρεται και από τον Ιώσηπο και ήταν υποχρεωτική για όλους, Ρωμαίους υπηκόους και μη. Και σ’ αύτή λοιπόν την περίπτωση, η Γέννηση του Χριστού τοποθετείται ότι ίσως συνέβη το 2 π.Χ. Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν, τα στοιχεία αυτά, έχουμε το εξής σενάριο γεγονότων: το 3 π.Χ. εκδόθηκε το «δόγμα παρά Καίσαρος Αυγούστου απογράφεσθαι πάσαν την οικουμένην», ο θάνατος του Ηρώδη επέρχεται κάποια στιγμή στους πρώτους δύο μήνες του 1 π.Χ. και η Γέννησις του Χριστού στα μέσα περίπου του 2 π.Χ. Το σωστό, λοιπόν, χρονολόγιο που παίρνει ως αφετηρία το χρόνο της Γέννησης του Ιησού Χριστού θα πρέπει να προσθέσει στο σημερινό μας έτος δύο επιπλέον χρόνια απ’ όσα λέει.

Φυσικά, το σημερινό Διονυσιακό χρονολόγιο εθεωρείτο ότι άρχιζε με τη Γέννηση του Χριστού σύμφωνα με την πραγματεία που συνέγραψε ο Διονύσιος ο Μικρός το 533

μ.Χ. με τίτλο Cyclus Decem Novennalis.

Αυτό το μικρό σύγγραμμα τον απαθανάτισε, γιατί σημείωνε για πρώτη φορά τα έτη του πίνακα με βάση τη χρονολόγηση από τη Γέννηση του Ιησού Χριστού.

Το λάθος προέκυψε από το γεγονός ότι ο Διονύσιος βασίστηκε σε μια πληροφορία του Κλήμεντος του Αλεξανδρέως, από το 2^ο μ.Χ. αιώνα, ότι ο Χριστός γεννήθηκε το 28^ο έτος της αυτοκρατορίας του Καίσαρα Αυγούστου. Χωρίς λοιπόν, καμιά άλλη απόδειξη, υπολόγισε ως έτος Γέννησης του Χριστού το έτος 754 «από κτίσεως Ρώμης». Ετσι έδωσε στο έτος αυτό «από κτίσεως Ρώμης» την ονομασία «Primo Anno Domini», δηλαδή «πρώτο έτος του Κυρίου», το 1 μ.Χ.

Κανονικά, όμως, το έτος αυτό θα έπρεπε να ονομαστεί έτος μηδέν, γιατί όπως έχουν τα πράγματα σήμερα έχουμε το έτος 1 π.Χ. και το έτος 1 μ.Χ. αλλά όχι και έτος μηδέν. Λείπει δηλαδή ένας χρόνος.

Δεν είναι όμως δυνατό να κατηγορήσουμε τον Διονύσιο για την παράλειψη αυτή, γιατί την εποχή που έζησε αυτός η έννοια του μηδενός δεν είχε ακόμη εισαχθεί στην Ευρώπη. Η έννοια αυτή χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από Ινδούς μαθηματικούς και εισήχθη στην Ευρώπη από τους Άραβες με τους αραβικούς αριθμούς το 12^ο μ.Χ. αιώνα. Εκτός αυτού, ο Διονύσιος, μην έχοντας τα στοιχεία που βρέθηκαν αργότερα, έσφαλε κατά 3 έως 6 χρόνια. Αφού λοιπόν και το ημερολόγιό μας παρέμεινε χρονολογούμενο όπως το είχε καθορίσει ο Διονύσιος, το σφάλμα του αυτό διαιωνίζεται πλέον στην ιστορία.

Το χειμερινό ηλιοστάσιο

Μέχρι τώρα διαπιστώσαμε ότι δεν μπορούμε σήμερα να εντοπίσουμε επακριβώς ούτε τι ήταν το Αστρο των Χριστουγέννων ούτε και τον ακριβή χρόνο της Γέννησης του Χριστού. Μήπως όμως θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε την εποχή, τουλάχιστον, της Γέννησής του; Γιατί παρ’ όλο που σήμερα γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, δεν πρέπει να είναι αυτή η ημερομηνία που γεννήθηκε ο Χριστός. Υπάρχουν μάλιστα αρκετές ενδείξεις που μας πείθουν ότι ο προσδιορισμός της 25^ης Δεκεμβρίου ως ημέρας εορτασμού των Χριστουγέννων δεν είχε καμιά απολύτως σχέση με την αντίληψη των πρώτων πατέρων της Εκκλησίας για την πραγματική ημέρα ή εποχή της Γέννησης του Χριστού.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η 25^η Δεκεμβρίου ήταν ημέρα εορτασμού πολλών και διαφόρων εθνικών ή ειδωλολατρικών θρησκειών, γιατί έχει μια σπουδαία αστρονομική σημασία. Στην εποχή μας, δηλαδή, ο Ηλιος βρίσκεται στο νοτιότερο ύψος του στις 22 Δεκεμβρίου. Επί έξι μήνες, κάθε μέρα χαμηλώνει όλο και περισσότερο στον ουρανό, ανατέλλοντας όλο και αργότερα και δύοντας καθημερινά νωρίτερα. Μετά τις 22 Δεκεμβρίου, όμως, ο Ηλιος αρχίζει σιγά να αναρριχάται και πάλι στον ουρανό και οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν. Ετσι, τα μεσημέρια ο Ηλιος φαίνεται όλο και ψηλότερα στον ουρανό. Ονομάζουμε την 22^α Δεκεμβρίου ημέρα της «χειμερινής τροπής του Ηλίου», οπότε ο Ηλιος σταματάει την προς Νότο κίνησή του και τρέπεται στην αντίθετη φορά, προς Βορρά. Η ημέρα αυτή επισημαίνει επίσης την αρχή της εποχής του χειμώνα. Δεν ήταν όμως πάντα έτσι.

Το πρόβλημα αρχίζει με το Ιουλιανό ημερολόγιο που εισήγαγε ο Ιούλιος Καίσαρ το 44 π.Χ. Είχε όμως και αυτό τις δικές του ατέλειες γιατί έχανε μία ημέρα κάθε 128 χρόνια. Το Ιουλιανό λοιπόν ημερολόγιο είχε θεσπίσει τη «χειμερινή τροπή του Ηλίου», το χειμερινό δηλαδή ηλιοστάσιο, στις 25 Δεκεμβρίου, αλλά με την πάροδο των ετών το προστιθέμενο μικρό λάθος είχε μεταθέσει την πραγματική ημερομηνία της χειμερινής τροπής.

Έτσι λοιπόν το 325 μ.Χ., το έτος που έγινε η Σύνοδος της Νίκαιας, η χειμερινή τροπή συνέβαινε στις 22 Δεκεμβρίου. Η μετάθεση όμως του χειμερινού ηλιοστασίου συνεχίστηκε χωρίς να διορθωθεί μέχρι και το έτος 1582, οπότε η χειμερινή τροπή συνέβαινε στις 12 Δεκεμβρίου. Τότε ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ εισήγαγε μία νέα μεταρρύθμιση, γι’ αυτό και το νέο ημερολόγιο, αυτό που χρησιμοποιούμε σήμερα, ονομάζεται Γρηγοριανό, και χάνει μόνο μία ημέρα στα 4000 χρόνια. Για να γίνει μια καινούργια αρχή, η γρηγοριανή μεταρρύθμιση έτρεψε τη θέση του ημερολογίου προς τα εμπρός με βάση το έτος της Συνόδου της Νίκαιας και όχι το έτος εισαγωγής του Ιουλιανού ημερολογίου, το 44 π.Χ. Γι’ αυτό και το χειμερινό ηλιοστάσιο συμβαίνει σήμερα στις 22 Δεκεμβρίου, και ο πρωταρχικός λόγος για τον εορτασμό της 25^ης Δεκεμβρίου έχει πια χαθεί.

Η 25^η Δεκεμβρίου πάντως ήταν για τη Ρώμη η κεντρική εορτή της γέννησης του «αήττητου Ηλίου», η γνωστή ως Dies Natalis Invicti. Παράλληλα, οι αρχαίοι ΄Ελληνες γιόρταζαν τα Κρόνια και τα Διονύσια, καθώς επίσης και τα Θεοφάνεια ή Επιφάνεια του ηλιακού θεού Φοίβου-Απόλλωνα.

Οι γιορτές αυτές έπαιρναν πανηγυρικό χαρακτήρα και είχαν κατακτήσει ολόκληρο τον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Άρχιζαν με τα Βρουμάλια από τις 24 Δεκεμβρίου και ακολουθούσαν τα Σατουρνάλια από τις 18 έως τις 24 Δεκεμβρίου. Κατά την κεντρική ημέρα της γιορτής του "αήττητου Ηλίου" στις 25 Δεκεμβρίου, εορταζόταν το γεγονός της τροπής του Ηλίου, που άρχιζε και πάλι να ανεβαίνει στον ουρανό, να μεγαλώνουν οι ημέρες και μαζί τους οι ζωογόνες ακτίνες του Ηλίου ξανάκαναν τη Γη να καρποφορίσει. Την 1η Ιανουαρίου γιορτάζονταν οι Καλένδες, στις 7 Ιανουαρίου τελείωνε η περίοδος αυτή των εορτών.

Στην Περσία η 25^η Δεκεμβρίου γιορταζόταν ως ημέρα της γέννησης του θεού "Ηλίου-βασιλέως" Μίθρα, ενώ το 275 μ.Χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αυρηλιανός θέσπισε τη γιορτή αυτή σ’ ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στους Άγγλους επίσης η 25^η Δεκεμβρίου ήταν σπουδαία ημέρα του εορτασμού της «Μαντρανέχτ», η «Νύχτα της Μάνας», ενώ στους λαούς των σκανδιναβικών χωρών η τροπή του Ηλίου ήταν ιδιαίτερα αγαπητή, και το σημερινό έθιμο του «σκαρκάντζαλου» ή Χριστόξυλου, στα τζάκια, ίσως να προέρχεται από τις γιορτές των Σκανδιναβών και το έθιμό τους «Yule Log».

Επειδή λοιπόν οι πρώτοι χριστιανοί ήταν εκτός νόμου στη Ρώμη και δεν τους επιτρεπόταν να συναντιούνται ή να εκκλησιάζονται μαζί, οι συναντήσεις τους γίνονταν κρυφά και σε μικρές ομάδες στις κατακόμβες τους, όπου και τελούσαν τις θρησκευτικές τους εορτές.

Οι διωγμοί ήταν τρομεροί, όπως αναφέρει άλλωστε και ο Τάκιτος: «Νέρων υπέβαλε σε εκτάκτους τιμωρίας εκείνους, ους δια τας αισχρουργίας μισουμένους, ο λαός εκάλει Χριστιανούς…Και κατέστησαν υποκείμενον παιδιάς οι μελλοθάνατοι, οίτινες διά δερμάτων θηρίων κεκαλυμμένοι εισπράχθησαν υπό των κυνών ή εσταυρώθησαν ή εκάησαν χρησιμεύοντες ως νυκτερινόν φως».

Οι πρώτοι λοιπόν χριστιανοί για να αποφύγουν τους διωγμούς αποφάσισαν να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, όταν οι Ρωμαίοι ήταν απασχολημένοι με τις δικές τους γιορτές των Σατουρναλίων. Μ’ αυτόν τον τρόπο ήλπιζαν να μην ανακαλυφθούν από τους εορτάζοντες Ρωμαίους. Οι διάφορες πρωτοχριστιανικές εκκλησίες γιόρταζαν τα Χριστούγεννα σε διαφορετικές ημερομηνίες, μερικές μάλιστα δεν τα γιόρταζαν καθόλου. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, το 2^ο μ.Χ. αιώνα, είναι ο πρώτος που αναφέρει την εορτή των Χριστουγέννων. Στη μνεία που κάνει μας πληροφορεί ότι μερικοί γιόρταζαν τα Χριστούγεννα στις 20 Μαϊου, άλλοι στις 19 ή 20 Απριλίου. Ενώ ο ίδιος ο Κλήμης γιόρταζε τα Χριστούγεννα στις 17 Νοεμβρίου. Εκτός από αυτές τις ημερομηνίες, άλλες μαρτυρίες μας πληροφορούν ότι ο εορτασμός των Χριστουγέννων ετελείτο επίσης και στις 25 Μαρτίου και στις 29 Σεπτεμβρίου. Σε τι στοιχεία όμως βάσιζαν τον εορτασμό στις ημερομηνίες αυτές είναι σήμερα πια άγνωστο. Οι περισσότερες πάντως πρωτοχριστιανικές εκκλησίες συνεόρταζαν τα Χριστούγεννα, «υπό την καθολικωτέραν επίκλησιν Επιφάνεια», στις 6 Ιανουαρίου μαζί με την επίσης μεγάλη Δεσποτική γιορτή

του Βαπτίσματος.

Κατά την άποψη των πατέρων της Εκκλησίας, ο εορτασμός στην ημερομηνία αυτή στηριζόταν στην περικοπή του ευαγγελιστή Λουκά, που αναφέρει ότι κατά Βάπτιση «αυτός ην ο Ιησούς ωσεί ετών τριάκοντα αρχόμενος» (γ΄ 23), από την οποία συνάγεται ότι ο Ιησούς βαπτίσθηκε την ημέρα των γενεθλίων Του.

Η 25^η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων καθορίστηκε αργότερα, όταν ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Κύριλλος (350-386) έγραψε στον Πάπα της Ρώμης Ιούλιο (337-352), παρακαλώντας τον να ψάξει στα σωζόμενα στη Ρώμη ιουδαϊκά αρχεία με την ελπίδα να βρει και να καθορίσει ακριβώς την ημερομηνία της Γέννησης.

Κατά την παράδοση αυτή του 8^ου αιώνα ο Πάπας Ιούλιος «συναγαγών πάντα τα συγγράμματα και αχθέντα εις Ρώμην εύρε σύγγραμά τι Ιωσήπου του Χρονογράφου, συγγραφέν παρ’ αυτού… ότι τη 9^η του Σπετ, Δεκεμβρίου 25, εγένετο η Γέννησις του Χριστού… και ούτως κατέθετο ο Ιούλιος ο Ρώμης πατριάρχης».

Άλλη εκδοχή για τον καθορισμό της 25^ης Δεκεμβρίου ως ημέρας Γέννησης του Χριστού αναφέρει ότι χρησιμοποιήθηκε ο χρόνος της ιερατείας του Ζαχαρία, που ήταν πατέρας του Ιωάννη του Βαπτιστή.

Κατά την εκδοχή αυτή η ιερατεία του Ζαχαρία συνέπεσε το μήνα Σεπτέμβριο, οπότε και η «σύλληψις του Προδρόμου τη 25 Σεπτεμβρίου, ην πανηγυρίζει η εκκλησία ως απαρχήν των εφεξής τελεσθέντων μεγάλων μυστηρίων της απολυτρώσεως ημών», η δε Γέννησή Του στις 25 Ιουνίου, αμέσως δηλαδή μετά την καλοκαιρινή τροπή του Ηλίου οπότε οι ημέρες αρχίζουν να μικραίνουν. Με βάση λοιπόν αυτή τη Γέννηση, και με το λεγόμενο από τον Ιωάννη για τον Ιησού Χριστό «εκείνον δει αυξάνειν, εμέ δε ελαττούσθαι» (Ιων. γ’ 30) καθορίστηκε η γέννηση του Χριστού στις 25 Δεκεμβρίου, αμέσως δηλαδή μετά τη χειμερινή τροπή του Ηλίου οπότε οι ημέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν. Είναι πάντως γεγονός ότι η 25^η Δεκεμβρίου καθιερώθηκε ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων για πρώτη φορά στη Ρώμη κατά τα μέσα περίπου του 4^ου μ.X. αιώνα, ενώ κατά την διάρκεια της αυτοκρατορίας του Ιουστινιανού, τον 6^ο αιώνα, ο εορτασμός των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου εξαπλώθηκε σ’ ολόκληρη την Ανατολή εκτός από την Αρμενία, όπου διατηρήθηκε ο συνεορτασμός στις 6 Ιανουαρίου.

Αν λοιπόν η 25^η Δεκεμβρίου είναι μία συμβατική ημέρα γιορτασμού των Χριστουγέννων και όχι η πραγματική, το ερώτημα παραμένει: Ποια εποχή γεννήθηκε ο Χριστός;

Μετεωρολόγοι έχουν κάνει σήμερα λεπτομερείς μελέτες και αναφέρουν ότι η Βηθλεέμ το Δεκέμβριο είναι βυθισμένη στην παγωνιά και τη βροχή. Δεν θα ήταν λοιπόν λογικό να παραμένουν με τέτοιες συνθήκες βοσκοί και πρόβατα στην ύπαιθρο. Σε μια μόνο εποχή του έτους οι βοσκοί «φυλάσσουν φυλακάς νυκτός επί την ποίμνην αυτών»: την άνοιξη, όταν τα νεογέννητα αρνάκια χρειάζονται τη βοήθεια των βοσκών. Οπότε η Γέννηση του Χριστού πρέπει να έγινε μάλλον την άνοιξη.

Φτάσαμε πια στο τέλος της αναζήτησης και δυστυχώς μέχρι τώρα καμιά από τις εισηγήσεις που έχουν προταθεί δεν μπορεί να ικανοποιήσει πλήρως. Γιατί είναι μάλλον δύσκολο να αποδείξουμε όλα τα επί μέρους στοιχεία που απαιτεί μια πλήρης και τεκμηριωμένη απόδειξη.

Πολλοί μάλιστα ερευνητές των Γραφών, υποστηρίζουν ότι το Αστρο της Βηθλεέμ δεν είναι κάποιο συγκεκριμένο αστρονομικό σώμα ή φαινόμενο, αλλά πρόκειται απλά και μόνο για ένα συμβολικό άστρο των προφητειών της Π. Διαθήκης για τον προσδοκώμενο Μεσσία. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει επίσης και το γεγονός ότι η εμφάνιση κάποιου άστρου ή άλλου αξιοσημείωτου ουράνιου φαινόμενου κατά τη Γέννηση σπουδαίων ανδρών της ιστορίας είναι αρκετά διαδεδομένη στα αρχαία κείμενα.

Σε τελική όμως ανάλυση δεν έχει και μεγάλη σημασία το τι συνέβη στον ουρανό εκείνη τη νύχτα των Χριστουγέννων, γιατί το πολύ πιο σπουδαίο συνέβαινε επάνω στη γη μας. Κάτι υπέροχο συνέβη στη μικρή πόλη της Βηθλεέμ εκείνο το βράδυ, και το γεγονός ήταν πολύ πιο σπουδαίο απ’ οτιδήποτε γινόταν στον ουρανό. Γιατί όταν ο Ηλιος ανέτειλε το άλλο πρωινό, την πρώτη εκείνη μέρα των Χριστουγέννων, ανέτειλε πάνω από έναν κόσμο που ποτέ πια δεν θα μπορούσε να είναι ο ίδιος. Σήμερα η Γέννηση του Χριστού αντιμετωπίζεται ως ένα θαύμα. Πολλοί μάλιστα πιστοί θεωρούν και την εμφάνιση του Αστρου της Βηθλεέμ ως ακόμη ένα θαύμα. Αν προτιμάτε να πιστεύετε ότι το Αστρο των Χριστουγέννων ήταν ένα θαύμα, η επιστήμη δεν έχει τη δυνατότητα ούτε να υποστηρίξει, αλλά ούτε και να απορρίψει κάτι τέτοιο. Είναι ασφαλώς έξω από το πεδίο της επιστήμης και απόλυτα μέσα στο πεδίο της πίστης.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΣΤΡΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Watch To Sympan Pou Agaphsa - S1E07 - Ta Astra Twn Theon in Entertainment Videos | View More Free Videos Online at Veoh.com

Η Ηλιολατρική Καταγωγή των Χριστούγεννων.

Ανδρες: είδος υπό εξαφάνιση

Ο πλανήτης εκθηλύνεται: χημικές ουσίες αλλοιώνουν το αρσενικό φύλο σε ζώα και άνθρωπο

Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Αρσενικά ζαρκάδια χωρίς όρχεις, αρσενικά ψάρια που γεννούν αβγά, ερμαφρόδιτες αρκούδες, αλιγάτορες με πέος υπό εξαφάνιση, φάλαινες με μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων. Το ζωικό βασίλειο, από τα σπονδυλωτά μέχρι τα ψάρια και από τα κατώτερα θηλαστικά μέχρι τον άνθρωπο, σταδιακά εκθηλύνεται. Πού όμως οφείλεται αυτός ο σταδιακός εκθηλυσμός; Σε μια σειρά από χημικές ουσίες, οι οποίες «μολύνουν» τα χαρακτηριστικά του φύλου, κυρίως του αρσενικού.

Σε αυτό το άκρως ανησυχητικό συμπέρασμα καταλήγει μια από τις μεγαλύτερες έρευνες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα με αντικείμενο τις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στη φυλετική διαφοροποίηση των ζώων. Η μεγάλη αυτή έρευνα κατάφερε να συγκεντρώσει και να αξιολογήσει τα αποτελέσματα πάνω από 250 διαφορετικών πανεπιστημιακών ερευνών με το ίδιο αντικείμενο σε ολόκληρο τον κόσμο. Η πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή της ανήκει στην Chem Trust, μια βρετανική ένωση που αγωνίζεται για την ενημέρωση της κοινής γνώμης σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Η έρευνα μάλιστα δεν παραλείπει να υπογραμμίσει ποιους κινδύνους εγκυμονεί η σταδιακή γενίκευση αυτού του φαινομένου: τροποποίηση με ταχύτατους ρυθμούς της πορείας της εξέλιξης, εξαφάνιση αναρίθμητων ζωικών ειδών, απρόβλεπτες συνέπειες για την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.

«Οταν διαπιστώνουμε προβλήματα αυτού του τύπου στα άγρια ζώα, θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά μήπως κάτι ανάλογο συμβαίνει σε έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ανδρών», λέει χαρακτηριστικά ο Λου Ζιλέτ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Φλόριντα και ένας από τους πολλούς επιστήμονες που συμμετέχουν στην έρευνα.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που αποδεικνύουν το φαινόμενο της θηλεοποίησης στα ζώα. Εντυπωσιακό και ταυτόχρονα άκρως ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το φαινόμενο φαίνεται να πλήττει τελείως διαφορετικά μεταξύ τους ζωικά είδη που ζουν σε πολύ διαφορετικά περιβάλλοντα. Σύμφωνα με την έρευνα, οι αρσενικοί κροκόδειλοι που ζουν στους βάλτους των Εβεργκλέιντς στη Φλόριντα, περιοχή όπου γίνεται εκτεταμένη χρήση εντομοκτόνων, παρουσιάζουν μειωμένα επίπεδα της αρσενικής ορμόνης τεστοστερόνης και αυξημένα οιστρογόνα, μικρό πέος και προβλήματα στην αναπαραγωγή.

Στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών εμφανίστηκαν αρσενικές χελώνες με θηλυκά γεννητικά χαρακτηριστικά. Στην Αλάσκα τα δύο τρίτα των αρσενικών ζαρκαδιών πάσχουν από κρυψορχία, ενώ στο Βόρειο Πόλο παρατηρήθηκε ερμαφροδιτισμός σε αρκούδες και όσες έχουν παραμείνει αρσενικές έχουν μικρότερο πέος και μειωμένη ποσότητα σπέρματος. Περισσότερο, όμως, πλήττονται τα ψάρια, γιατί ζουν στο νερό και απορροφούν τις βλαβερές ουσίες και από το δέρμα τους. Το 50% των αρσενικών ψαριών που ζουν στα βρετανικά ποτάμια κυοφορούν αβγά, όπως και τα θηλυκά.

Αν και η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στα ζώα που ζουν ελεύθερα στη φύση, εντούτοις αναφέρεται και σε περιπτώσεις που αφορούν τον άνθρωπο. Για παράδειγμα, έρευνα του πανεπιστημίου του Ρότσεστερ έδειξε ότι παιδιά που γεννήθηκαν από μητέρες με αυξημένα επίπεδα της χημικής ουσίας φθαλάτη στον οργανισμό τους, έχουν μικρό πέος και κρυψορχία. Στην Ολλανδία, ερευνητές του πανεπιστημίου του Ρότερνταμ διαπίστωσαν ότι τα αγόρια των οποίων οι μητέρες εκτέθηκαν σε πολυχλωροδιφαινύλιο (PCB), μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται για την κατασκευή πλαστικού και φελιζόλ, προτιμούν να παίζουν με κούκλες παρά με «αγορίστικα» παιχνίδια.

Επίσης, σε χώρες όπως ο Καναδάς, η Ρωσία και η Ιταλία παρατηρήθηκε ότι σε περιοχές ιδιαίτερα μολυσμένες από χημικές ουσίες του τύπου ED, που θεωρούνται ότι επηρεάζουν το φύλο, ο αριθμός των κοριτσιών που γεννιούνται είναι διπλάσιος από αυτόν των αγοριών. Τέλος, σε παγκόσμια κλίμακα η ποσότητα σπέρματος ανά κυβικό μέτρο έχει μειωθεί κατά τα δύο τρίτα τα τελευταία 50 χρόνια.

Υπεύθυνες γι' αυτή τη γενικευμένη «κατάπτωση» του ανδρικού φύλου θεωρούν οι ερευνητές πάνω από 100 χημικές ουσίες οι οποίες είναι διάσπαρτες παντού: από τα εντομοκτόνα μέχρι τα καλλυντικά, τα ηλεκτρονικά είδη, ακόμη και τις τροφές. *

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/12/2008

Γενετική μετάλλαξη αποτρέπει τον κίνδυνο αρτηριοσκλήρωσης

Γενετική μετάλλαξη αποτρέπει τον κίνδυνο αρτηριοσκλήρωσης

Ανακάλυψαν μετάλλαξη ανθρώπινου γονιδίου που παρεμποδίζει τις καρδιαγγειακές παθήσεις

Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ

Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ στη Βαλτιμόρη ανακάλυψαν μια νέα γενετική μετάλλαξη στον πληθυσμό των Αμις (Old Order Amish), η οποία μειώνει σε σημαντικό βαθμό των αριθμό των τριγλυκεριδίων στο αίμα και από ό,τι φαίνεται αποτελεί αξιόλογο σύμμαχο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Οι Αμις είναι μια αμερικανική μειονότητα που αρνείται να «εκσυγχρονιστεί» και ζει σε μικρές κοινότητες, απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο πληθυσμός τους παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους γενετιστές γιατί, εξαιτίας της απομόνωσής τους και της παράδοσής τους να παντρεύονται μεταξύ τους, διαθέτουν ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ατόμων με κοινές παραλλαγές των ίδιων γονιδίων, γεγονός που διευκολύνει πολύ την έρευνα για γενετικές ασθένειες.

Τα τριγλυκερίδια και η χοληστερόλη είναι λιπίδια που κυκλοφορούν στο αίμα και η apoC-ΙΙΙ (ή APOC3) είναι μια απολιποπρωτεΐνη που δεσμεύεται χημικά από αυτά τα λιπίδια, αναστέλλοντας την αποδόμηση των τριγλυκεριδίων. Αυτό έχει αποτέλεσμα να παραμένουν τα τριγλυκερίδια για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο αίμα. Ηταν ήδη γνωστό ότι υψηλά επίπεδα της πρωτεΐνης αυτής συνδέονται με υψηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Σύμφωνα με τη γενετίστρια Τόνι Πόλιν, η οποία μαζί με τον ενδοκρινολόγο Αλαν Σούλντινερ συνυπογράφει το σχετικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο τεύχος του επιστημονικού περιοδικού «Science», «διαπιστώθηκε ότι αυτή η γενετική μετάλλαξη, η οποία επιταχύνει την αποδόμηση των τριγλυκεριδίων, είναι παρούσα στο 5% περίπου των Αμις. Τα άτομα που είναι φορείς αυτής της μετάλλαξης παρουσιάζουν σημαντικά μικρότερη ποσότητα της πρωτεΐνης apoC-ΙΙΙ συγκριτικά με τα άτομα που δεν είναι φορείς της. Τα άτομα αυτά έχουν αυξημένη τη χοληστερίνη HDL, τη λεγόμενη "καλή χοληστερίνη", και μειωμένη τη χοληστερίνη LDL, δηλαδή την "κακή χοληστερίνη". Επίσης κινδυνεύουν λιγότερο να πάθουν ασβέστωση των στεφανιαίων αρτηριών, που κατά κανόνα οδηγεί στην αρτηριοσκλήρωση».

Η έρευνα καταλήγει στο εντυπωσιακό συμπέρασμα ότι μια παρατεταμένη στέρηση της πρωτεΐνης apoC-ΙΙΙ μπορεί να προστατεύει από την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. «Η σπουδαιότητα της ανακάλυψης αυτής της μετάλλαξης έγκειται στο ότι για πρώτη φορά εντοπίστηκε μέσα σε ένα ανθρώπινο γονίδιο μια μετάλλαξη που μπλοκάρει ακριβώς την παραγωγή της πρωτεΐνης apoC-ΙΙΙ». *

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/12/2008

Η διαμάχη για τα επουράνια αρχέτυπα

Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

Στη σφοδρή διένεξη, ανά τους αιώνες, για την εξουσία των άστρων εμπλέκονται απρόσμενα και οι θεμελιωτές της ψυχαναλυτικής σκέψης: ο Φρόιντ και ο Γιουνγκ.

Αν και το οριστικό διαζύγιο της αστρονομίας από την αστρολογία συντελείται κατά τον 17ο αιώνα, η διαμάχη για τη φύση και τη σημασία των αστρολογικών συμβόλων συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας. Παρά τη σταδιακή υποχώρηση των ερμητικών εξηγήσεων και την επίσημη επικράτηση πιο μηχανιστικών και ορθολογικών εξηγήσεων στην επιστήμη, ο «στοιχειωμένος κόσμος» φαίνεται να επανέρχεται δυναμικά στη δυτική σκέψη μέσω της ψυχανάλυσης.

Ωστόσο οι δύο μεγάλοι πρωταγωνιστές αυτής της σημαντικής επανάστασης, ο Σίγκμουντ Φρόιντ και ο Καρλ Γιουνγκ, κράτησαν εντελώς διαφορετική στάση σχετικά με τη θέση της αστρολογίας.

Για τον Φρόιντ η αστρολογική σκέψη και τα σύμβολά της αποτελούν προβολές του υποκειμενικού ασυνείδητου. Ο «αστρόπληκτος» για τον πατέρα της ψυχανάλυσης δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να προβάλλει στον εξωτερικό κόσμο τις κρυφές προθέσεις των πράξεών του. Οι οποίες όμως στην πραγματικότητα θα έπρεπε να αναζητηθούν σε προσωπικές ασυνείδητες διεργασίες.

Ο Γιουνγκ, αντίθετα, θεωρούσε τα αστρολογικά σημεία και τους πλανήτες ως σύμβολα αρχετυπικών διεργασιών που γεννιούνται από το συλλογικό ασυνείδητο, που είναι κοινό σε όλους τους ανθρώπους. Η αστρολογία για τον Γιουνγκ αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο που επιτρέπει στον αναλυτή την πρόσβαση σε αυτή τη δεξαμενή αρχετύπων που ο ίδιος ονόμαζε «συλλογικό ασυνείδητο».

Ενώ, λοιπόν, ο ορθολογιστής Φρόιντ δεν προσδίδει στη αστρολογία καμία άλλη πραγματικότητα εκτός από αυτήν της σχεδόν μηχανικής προβολής του υποκειμενικού ασυνείδητου στον εξωτερικό κόσμο, ο μυστικιστής-πνευματιστής Γιουνγκ βλέπει στην αστρολογία την άχρονη συνάντηση μεταξύ ατομικής και συλλογικής ψυχής: ένα αρχετυπικό φαινόμενο που αγγίζει την ουσία του ανθρώπου.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/12/2008

Το πεπρωμένο είναι γραμμένο στα άστρα;

Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

Στην υπερεπιστημονική (υποτίθεται) και υπερτεχνολογική (αναμφίβολα) εποχή μας, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να προσφεύγουν στην αστρολογία για να μάθουν τι τους επιφυλάσσει το μέλλον. Η αστρομαντική θεωρείται στις μέρες μας μια πανάρχαια, και επομένως έγκυρη, προγνωστική τέχνη, ικανή να επηρεάζει βαθύτατα τη ζωή και τη σκέψη των ανθρώπων που πιστεύουν σ' αυτήν. Αραγε, πώς θα μπορούσε να εξηγηθεί αυτό το παράδοξο: στην εποχή της υποτιθέμενης παντοκρατορίας της επιστήμης, εκατομμύρια άνθρωποι να εξακολουθούν όχι μόνο να γοητεύονται από τη «μαγεία» της αστρολογίας, αλλά και να αποδέχονται αβασάνιστα τους χρησμούς της;

Η συστηματική παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων, η χαρτογράφηση των αστέρων και των πλανητών υπήρξαν ήδη από την αυγή της ιστορίας από τις πρωταρχικές δραστηριότητες κάθε ανθρώπινου πολιτισμού.

Βασιζόμενοι σε αυτές τις παρατηρήσεις οι άνθρωποι δημιούργησαν τα πρώτα ημερολόγια: υπολογίζοντας τις περιοδικές κινήσεις του Ηλιου και της Σελήνης οργάνωναν την κοινωνική τους ζωή, χωρίζοντας -λιγότερο ή περισσότερο αυθαίρετα- τον χρόνο σε έτη, μήνες και ημέρες.

Ωστόσο, αυτοί οι πρώτοι αστροσκόποι -Βαβυλώνιοι, Χαλδαίοι, Αιγύπτιοι- δεν αρκέστηκαν στην καταγραφή της κίνησης των ουράνιων σωμάτων, αλλά επιχείρησαν και μια πρώιμη ερμηνεία τού πώς τα ουράνια σώματα επενεργούν και καθορίζουν τη ζωή πάνω στον πλανήτη μας. Ετσι άρχισε να διαμορφώνεται μια ερμητική παράδοση, μια μυστικιστική ερμηνεία τού πώς ο ουράνιος μακρόκοσμος επηρεάζει τις εγκόσμιες υποθέσεις και τελικά καθορίζει όλες τις εξελίξεις στον γήινο μικρόκοσμο.

Ενώ λοιπόν κατά την αρχαιότητα η «αστρονομία» επικεντρώνεται στην παρατήρηση των κινήσεων και των μεταβολών των ουράνιων σωμάτων, η «αστρολογία» επιχειρεί να ερμηνεύσει πώς αυτές οι κινήσεις των πλανητών και των αστέρων επηρεάζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις πράξεις των ανθρώπων. Επομένως, ήδη από την αρχαιότητα οι «επιστημονικές» αστρονομικές κατακτήσεις συνοδεύονται και διαπλέκονται στενά με τις αστρολογικές «εξηγήσεις» των επίγειων φαινομένων μέσω των ουράνιων φαινομένων.

Στις θεοκρατικές κοινωνίες της Ανατολής γεννήθηκε ένα πρότυπο απόκρυφης γνώσης, που ως μαγικοαστρολογική παράδοση διαδόθηκε στον αρχαίο και μεσαιωνικό πολιτισμό της Δύσης. Βασιζόμενος μάλιστα σε αυτή τη «γνώση» των απόκρυφων αντιστοιχιών, ο μύστης, ο μάγος ή ο σαμάνος ήταν υποτίθεται σε θέση να ερμηνεύει, να προβλέπει και άρα να επηρεάζει το παρόν και κυρίως το μέλλον των ανθρώπων.

Για πολλές χιλιετίες αυτό το σκοτεινό και αποπνικτικό μοντέλο μιας κρυφής μαγικής γνώσης κυριάρχησε στη σκέψη των ανθρώπων· και δυστυχώς εξακολουθεί να κυριαρχεί, όπως αποδεικνύει η τεράστια επιτυχία που γνωρίζουν σήμερα οι ερμητικές ή θρησκευτικές δοξασίες και οι «απόκρυφες επιστήμες».

Η αστρολογία, ειδικότερα, θα διαχωριστεί οριστικά από την αστρονομία μόνο μετά τον 17ο αιώνα, ενώ μέχρι τότε θεωρούνταν βασική επιστήμη και διδασκόταν σε όλα τα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Για παράδειγμα, το 1300 ακόμη και το περίφημο πανεπιστήμιο της Σορβόνης την περιλάμβανε στους ιατρικούς κλάδους, αφού μελετά τα «αστρολογικά αίτια» των ασθενειών. Την ίδια περίοδο, έδρες αστρολογίας υπήρχαν στα μεγάλα πανεπιστήμια της Μπολόνια και του Κέμπριτζ. Εξάλλου, ακόμη και σήμερα η διδασκαλία και η πρακτική της αστρολογίας θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκληρωμένη εκπαίδευση ενός Ινδού γιατρού (ayurvedico), ενός Θιβετιανού γιατρού Λάμα ή ενός Ταοϊστή γιατρού στο πανεπιστήμιο του Πεκίνου.

Η συνωμοσία των άστρων

Η αστρολογία, επομένως, δεν είναι απλώς μια «αθώα» διασκέδαση άνευ σημασίας. Αντίθετα, όπως ισχυρίζεται ο βιολόγος Richard Dawkins, «θα πρέπει να την παίρνουμε πολύ σοβαρά γιατί είναι εξαιρετικά βλαπτική». Ενας αστερισμός ή μια συζυγία αστέρων, όπως προκλητικά υποστηρίζει ο Dawkins, «αξίζει όσο και μια υγρή μούχλα στην οροφή του μπάνιου μας. Και τα δύο έχουν την ίδια περίπου δυνατότητα να επηρεάσουν τη ζωή μας».

Πολλοί επιστήμονες συμφωνούν με αυτή την ειρωνική και απαξιωτική στάση. Ωστόσο, το γεγονός ότι εκατομμύρια άτομα παρακολουθούν τακτικά το ωροσκόπιό τους φαίνεται να δικαιώνει και να παρέχει κάποια αξιοπιστία στην ευρέως διαδεδομένη λαϊκή εκδοχή της αστρολογίας.

Πράγματι, είναι εξαιρετικά δύσκολο να πιστέψουμε ότι τόσο πολλά άτομα ενδιαφέρονται γι' αυτήν -σπαταλώντας χρόνο και χρήμα- χωρίς να βρίσκουν κάτι χρήσιμο σ' αυτήν. Ναι, αλλά τι ακριβώς;

Το γεγονός ότι η τηλεόραση, τα περιοδικά και οι εφημερίδες φιλοξενούν ωροσκόπια προσφέρει ασφαλώς μια κάποια αξιοπιστία στην αστρολογία. Ομως αυτό αποτελεί μάλλον ένα σύμπτωμα παρά την αιτία της μεγάλης επιτυχίας της: η πανταχού παρουσία της στα ΜΜΕ ούτε δικαιολογεί ούτε δικαιώνει την αστρολογία. Λειτουργεί, ωστόσο, ενισχυτικά, αφού εξοικειώνει καθημερινά τους αναγνώστες-θεατές με την ιδέα ότι πρόκειται για ακόμη μια «αντικειμενική» πηγή πληροφοριών.

Μια επίφαση επιστημονικότητας της αστρολογίας προσφέρουν οι πολύπλοκοι μαθηματικοί υπολογισμοί, που πλέον εκτελούνται αυτομάτως από υπολογιστές. Δυστυχώς όμως, η ακρίβεια και η τυπική ορθότητα αυτών των υπολογισμών δεν μας λέει απολύτως τίποτα ούτε για το νόημα ούτε και για το περιεχόμενο αυτών των αφηρημένων μαθηματικών αποτελεσμάτων.

Προφανώς, η μεγάλη επιτυχία της αστρολογίας σχετίζεται με την κοινότοπη και εντελώς αυθαίρετη (σύμφωνα και με αρκετούς αστρολόγους) εκδοχή των «ωροσκοπίων της επόμενης ημέρας». Αυτή η «λαϊκή» εκδοχή μιας υποτίθεται σοβαρότερης «εσωτερικής επιστήμης» έχει προσαρμόσει το γλωσσικό της ιδίωμα ώστε να γίνεται κατανοητό από τους πάντες. Συνδυάζοντας στοιχεία από την αρχαία μυστική παράδοση με σύγχρονα παραεπιστημονικά στοιχεία, καταφέρνει να δημιουργεί την εντύπωση ενός σοβαρού και επιστημονικοφανούς λόγου.

Για παράδειγμα, υποθέτετε ότι έχει κάποιο νόημα όταν διαβάζετε ότι ο «αργοκίνητος αλλά ισχυρός Ποσειδών πρόκειται να ενώσει τις δυνάμεις του με τον εξίσου ισχυρό Ουρανό καθώς εισέρχεται στον Υδροχόο, γεγονός που θα έχει δραματικές συνέπειες σε όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1-22 Αυγούστου». Αφού ο Ποσειδώνας, ο Ουρανός και ο Υδροχόος είναι υπαρκτά ουράνια σώματα και εφόσον υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που γεννήθηκαν σε αυτή την ημερομηνία, τότε σας φαίνεται απολύτως λογικό αυτοί οι άνθρωποι να διατρέχουν κάποιο σοβαρό κίνδυνο.

Και όμως, δεν είναι καθόλου λογικό! Η παραπάνω αστρολογική πρόβλεψη βασίζεται σε μια σειρά από παρανοήσεις:

(1). Για την επιστήμη της αστρονομίας δεν υπάρχουν «ισχυρά ή ανίσχυρα» ουράνια σώματα τα οποία διαθέτουν κάποιες ιδιαίτερες μαγικές δυνάμεις.

(2). Ο Υδροχόος είναι ένα ετερόκλιτο σύμπλεγμα αστέρων που βρίσκονται σε διαφορετικές αποστάσεις από εμάς και στους οποίους μόνο εμείς μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάποια μορφή (τον υδροχόο). Απομένει το αναμφισβήτητο γεγονός ότι ορισμένοι από εμάς έχουν όντως γεννηθεί μεταξύ 1-22 Αυγούστου, και συνεπώς ανήκουν στον πέμπτο «ιερό» ζωδιακό αστερισμό του Λέοντος.

(3). Γεγονός που δυστυχώς είναι παντελώς αδιάφορο και χωρίς την παραμικρή σημασία για την επιστήμη της αστρονομίας.

Γιατί λοιπόν ορισμένοι, κατά τα άλλα έξυπνοι άνθρωποι, εξακολουθούν να πιστεύουν ότι το ωροσκόπιο τούς προσφέρει κάποιες ζωτικής σημασίας πληροφορίες;

Αστρολογία; Οχι, ευχαριστώ!

Ενας απίστευτα μεγάλος αριθμός ανθρώπων πιστεύει ότι η θέση των ουράνιων σωμάτων κατά τη στιγμή της γέννησής τους καθορίζει αποφασιστικά τον χαρακτήρα και το πεπρωμένο τους. Δυστυχώς, ύστερα από τρεις χιλιετίες αστρονομικών ερευνών εξακολουθούμε να αγνοούμε πώς μια πλανητική συζυγία θα μπορούσε να επηρεάσει την πορεία της ζωής μας.

Οσο για τους ίδιους τους αστρολόγους, αυτοί δεν έχουν καταφέρει ούτε καν να συμφωνήσουν μεταξύ τους μέσω ποιων ακριβώς φυσικών ή έστω παραφυσικών μηχανισμών θα μπορούσαμε ενδεχομένως να κατανοήσουμε αυτή την επιρροή ή τις συσχετίσεις των ουράνιων σωμάτων με την ανθρώπινη ζωή. Η σκέψη και μόνο ότι η παρουσία ενός πλανήτη, π.χ. της Αφροδίτης, την ημέρα της γέννησης ενός ανθρώπου μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τον χαρακτήρα του είναι από μόνη της εντελώς παράλογη. Πόσω μάλλον όταν κάποιοι μύστες της αστρολογίας είναι σε θέση να προβλέπουν ή και να υπολογίζουν αυτή την επιρροή!

Αν έπρεπε να αναζητήσουμε κάποια εξήγηση για το αξιοπερίεργο γεγονός ότι οι άνθρωποι ανέκαθεν γοητεύονταν από τέτοιες μυστικιστικές «εξηγήσεις», θα έπρεπε ίσως να διερευνήσουμε βαθύτερα τη μηχανή που παράγει κάθε φυσική ή υπερφυσική «πραγματικότητα», δηλαδή τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Το γεγονός ότι συχνά οι προβλέψεις των ωροσκοπίων μάς φαίνονται σωστές ή ότι το ψυχολογικό μας προφίλ ταυτίζεται ικανοποιητικά με τις προδιαγραφές του ζωδιακού μας αστερισμού οφείλεται σε εγγενείς, και όχι πάντα συνειδητούς, γνωστικούς μηχανισμούς που κινητοποιεί ο εγκέφαλός μας.

Πράγματι, πλήθος ερευνών έχει επιβεβαιώσει την ύπαρξη ενός πολύ συνηθισμένου ψυχολογικού μηχανισμού που μας οδηγεί στο να απομνημονεύουμε και να θυμόμαστε μόνο τις «επιτυχείς» προβλέψεις, ενώ τείνουμε να διαγράφουμε την πλειονότητα των ανεπιτυχών προβλέψεων. Επίσης, είναι γνωστό ότι πολύ συχνά ο νους μας τροποποιεί υποσυνείδητα την πραγματικότητα ώστε να προσαρμοστεί στις προσδοκίες μας.

Η αστρολογία εμφανίζεται ως ένα εργαλείο πρόβλεψης του μέλλοντος. Εξυπηρετεί, επομένως, τον εγκέφαλό μας επειδή του παρέχει την ευκολία να δίνει γρήγορα κάποιο νόημα σε ό,τι μας συμβαίνει όταν δεν διαθέτει άλλα εγκυρότερα εργαλεία ή όταν του λείπουν οι απαραίτητες πληροφορίες. Οπως π.χ. όταν γνωρίζουμε ένα πρόσωπο που μας ενδιαφέρει αλλά δεν διαθέτουμε ακόμη αρκετές πληροφορίες γι' αυτό.

Η προσφυγή σε υπερφυσικές, παραφυσικές ή μαγικές «εξηγήσεις» φαίνεται πως έχει για τον άνθρωπο μεγάλη ψυχολογική σημασία: προσφέρει κάποια μάταιη παρηγοριά στο ενοχλητικό συναίσθημα της αδυναμίας να δώσει οριστικές απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα. Μειώνει το μεγάλο άγχος και τα βάσανα μιας ύπαρξης που ενώ αναζητά τη βαθύτερη γνώση των πραγμάτων, δεν καταφέρνει ποτέ να την κατακτήσει. Οποιος υιοθετεί μαγικές πρακτικές, όπως η αστρολογία, έχει την ψευδαίσθηση ότι κυριαρχεί και διαμορφώνει ο ίδιος τη ζωή και το πεπρωμένο του, ενώ στην πραγματικότητα πέφτει θύμα της χειρότερης αγυρτείας.

Ωστόσο, αν η προφανής αποτελεσματικότητα, η μεγάλη δύναμη και η αδιαμφισβήτητη αυθεντία της επιστημονικής μεθόδου είχε πράγματι καταφέρει να κυριαρχήσει στην σκέψη των ανθρώπων, τότε θα έπρεπε να έχει εξαλείψει, προ πολλού, κάθε σκοτεινό κατάλοιπο της μαγικής-υπερφυσικής σκέψης του παρελθόντος. Παραδόξως, στις μέρες μας συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: μια «New Age» ελευθεριότητα, τυπική της μεταμοντέρνας εποχής μας, επιβάλλει στην ανθρώπινη σκέψη την οριστική αποδέσμευσή της από τον «ασφυκτικό κλοιό» της επιστημονικής πειθαρχίας, ενώ παράλληλα προωθεί την επιστροφή σε σκοτεινά προεπιστημονικά πρότυπα «μαγικής» σκέψης. *

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/12/2008

ΝΕΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΜΕ ΠΛΟΥΤΩΝΑ ΣΤΟΝ ΑΙΓΟΚΕΡΩ

Δακρυγόνα και φωτιές σκορπισαν παντού
κάθε σπίτι και φωλιά οι μπάτσοι είναι παντού
Έι!
Δακρυγόνα και φωτιές σε κάθε γειτονιά
οι νέοι εξεγείρονται, βοηθάτε ρε παιδιά!

Δέντρο φωτεινό, καίει λαμπερό
Φέρνει ένα μήνυμα από το λαό.
μες στη σιγαλιά ακούμε τρία μπαμ
και κάνει η αγάπη την καρδιά γροθιά.

Δακρυγόνα και φωτιές στο...
μικρό χωριό
και χτυπάν αλύπητα νέους στο ψαχνό
Έι!
Δακρυγόνα και φωτιές σκόρπισαν παντού
κι η βουλή απέχει μόλις ένα ντου!

Κόκκινες μπογιές, οι πέτρες ειν' πολλές
τα κανάλια δείχνουν τις ίδιες παπαριές
Τρέχουν τα παιδιά σε κάθε γειτονιά,
φωνάζουνε συνθήματα και σπαν στα πεταχτά

Δακρυγόνα και φωτιές στο έξωτερικό
Πολύς κόσμος στους δρόμους κάτι τρέχει εδώ
Έι!
Δακρυγόνα και φωτιές χρειάζεται αλλαγή
Στον πλανήτη ας δώσουμε ακόμα μια στροφή!

(τρίγωνα κάλαντα έξω απ'τη βουλή
τα ΜΑΤ θα δουν χριστούγεννα φορώντας τη στολή!
Χούι!)

Link: troktiko.blogspot.com

24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ - ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

το 1491...
γεννιέται ο άγιος Ιγνάτιος του Λογιόλα, Ισπανός εκκλησιαστής, που ίδρυσε την "Κοινωνία του Ιησού", το τάγμα των Ιησουητών.

το 1818...
γεννιέται ο Άγγλος φυσικός Τζέιμς Πρέσκοτ Τζάουλ, ερευνητής της θερμοδυναμικής, μία μονάδα μέτρησης, η οποία φέρει το όνομά του.

το 1818...
ο Φράντς Γιόζεφ Γκρούμπερ συνθέτει το τραγούδι "Silent Night" (Άγια Νύχτα). Παρουσιάζεται ενώπιον του κοινού την επόμενη μέρα και μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά χριστουγεννιάτικα τραγούδια.

το 1837...
γεννιέται η Πριγκίπισσα Σίσσυ, μετέπειτα αυτοκράτειρα της Αυστροουγγαρίας Ελισάβετ. Παντρεύτηκε τον τελευταίο αυτοκράτορα των Αψβούργων Φραγκίσκο Ιωσήφ Α'.

το 1871...
κάνει πρεμιέρα στο Κάιρο της Αιγύπτου η όπερα του Βέρντι "Αΐντα", την οποία συνέθεσε για τις εκδηλώσεις των εγκαινίων της Διώρυγας του Σουέζ.

το 1881...
γεννιέται ο Ισπανός νομπελίστας ποιητής Χουάν Ραμόν Χιμένες, ηγετική μορφή του ισπανικού λογοτεχνικού κινήματος των μοντερνιστών

το 1889...
πατεντάρεται το ποδήλατο με φρένο στην πίσω ρόδα από τους Ντάνιελ Στόβερ και Γουίλιαμ Χέινς.

το 1906...
βγαίνει "στον αέρα", η πρώτη ραδιοφωνική εκπομπή.

το 1912...
έκρηξη σε ιαπωνικό ορυχείο της νήσους Χοκάιντο προκαλεί το θάνατο 245 εργατών.

το 1920...
δίνει το τελευταίο του κοντσέρτο ο θρυλικός τενόρος Ενρίκο Καρούζο.

το 1922...
ανοίγει τις πύλες του το Colosseum του Λονδίνου.

το 1922...
γεννιέται η Αμερικανή ηθοποιός Άβα Γκάρντνερ. Η Γκάρντνερ κέρδισε το πρώτο της Όσκαρ στα 1953 για τη συμμετοχή της στην ταινία "Μογκάμπο" και πήρε το δεύτερο ένα χρόνο μετά, για την "Ξυπόλητη Κοντέσα". Πέθανε στις 25 Ιανουαρίου του 1986 από πνευμονία.

το 1930...
γεννιέται ο Αμερικανός χορευτής και χορογράφος Ρόμπερτ Τζέφρυ (Χαν).

το 1942...
σχέδιο για κοινή δράση με το ΕΑΜ στη διάρκεια της κατοχής, αλλά και το πλαίσιο για τη συνύπαρξή τους στην ελεύθερη Ελλάδα, προτείνει ο αρχηγός του Κόμματος των Φιλελευθέρων Θεμιστοκλής Σοφούλης στον γραμματέα του ΕΑΜ Θ.Χατζή.

το 1943...
ο στρατηγός Αϊζενχάουερ ορίζεται ανώτατος διοικητής του συμμαχικού εκστρατευτικού σώματος, το οποίο προετοιμάζεται για την απόβαση στη Γαλλία.

το 1951...
η Λιβύη αποκτά την ανεξαρτησία της.

το 1953...
σιδηροδρομικό δυστύχημα στη Νέα Ζηλανδία προκαλεί το θάνατο σε 151 άτομα.

το 1953...
το Ντράγκνετ γίνεται η πρώτη εκπομπή, που σπονσοράρεται, με χορηγό της τα τσιγάρα Φατίμα.

το 1955...
καταργούνται τα οκτατάξια γυμνάσια στην Ελλάδα και καθιερώνονται τα εξατάξια.

το 1960...
το "Άξιον Εστί" του Οδυσσέα Ελύτη μελοποιείται από τον Μίκη Θεοδωράκη.

το 1969...
στις ΗΠΑ, ο Τσαρλς Μάνσον και τέσσερα μέλη του κοινοβίου του, κατηγορούνται για τις δολοφονίες της ηθοποιού Σάρον Τέιτ, συζύγου του Ρόμαν Πολάνσκι και των Λένο και Ρόζμαρι Λα Μπιάνκα, ιδιοκτητών αλυσίδας σουπερμάρκετ.

το 1971...
γεννιέται ο Πορτορικανός σταρ της ποπ, Ρίκυ Μάρτιν

το 1971...
φοβερή σύγκρουση τρένων έξω από την Αθήνα προκαλεί το θάνατο τεσσάρων ατόμων και τον τραυματισμό 35.

το 1972...
το Ανόι αποκλείει κάθε διάλογο για ειρήνευση μέχρι να σταματήσουν οι αεροπορικές επιδρομές.

το 1979...
δύο άνθρωποι σκοτώνονται στον Όλυμπο και άλλοι έξι στο Αιγαίο από τη σφοδρή κακοκαιρία.

το 1980...
πεθαίνει από καρδιακή προσβολή, σε ηλικία 76 ετών, ο Αλεξέι Κοσίγκιν, πρώην πρωθυπουργός της ΕΣΣΔ για 16 χρόνια.

το 1982...
πεθαίνει ο Γάλλος συγγραφέας και ένα από τα λαμπρότερα πνεύματα του κινήματος του σουρεαλισμού (υπερρεαλισμού) Λουί Αραγκόν.

το 1991...
ο τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς παρομοιάζει την εισβολή στην Κύπρο με την επιχείρηση των Συμμάχων στο Ιράκ.

το 1991...
οι πρώην γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες Κροατία, Σλοβενία, Βοσνία και Σκόπια, υποβάλλουν επίσημα αίτημα για αναγνώρισή τους από την ΕΟΚ.

το 1992...
170 Αρμένιοι στρατιώτες σκοτώνονται στις συγκρούσεις, στη μεθόριο με το Αζερμπαϊτζάν.

το 1992...
στη Σερβία, ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτες κερδίζει τις προεδρικές εκλογές.

το 1993...
στη Ρωσία, σε ισχύ τίθεται το νέο Σύνταγμα, που εγκαθιδρύει ένα ισχυρό προεδρικό καθεστώς.

το 1994...
ο Αλβανός Πρόεδρος Μπερίσα απελευθερώνει τον Βορειοηπειρώτη και μέλος της "Ομόνοιας" κρατούμενο Ηρακλή Σύρμο, μετά την άρση του ελληνικού βέτο για την κοινοτική βοήθεια στην Αλβανία.

το 1994...
πεθαίνει ο Άγγλος θεατρικός συγγραφέας Τζον Όσμπορν.

το 1995...
στην Γκρενόμπλ της Γαλλίας, βρίσκονται 16 απανθρακωμένα πτώματα, που ανήκαν στην αίρεση του "Ναού του Ηλιου", μεταξύ των οποίων και τρία παιδιά.

το 1997...
στην Ιταλία, ο δήμαρχος της Βενετίας παντρεύει τον Αμερικανό σκηνοθέτη Γούντι Αλεν και τη φίλη του Σουν Γι Πρεβέν, θετή κόρη της πρώην συντρόφου του, Μία Φάροου.

Γιαούρτια στον Πορτοσάλτε SKAI 100,3 FM

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μ. ΠΕΤΡΟΥΤΣΟΥ/ Σ. ΜΑΝΙΑΤΗΣ / Δ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Επίθεση με γιαούρτια δέχτηκε το βαν τού «Σκάι 100,3» χθες το πρωί στην πλατεία Εξαρχείων, την ώρα που ο Αρης Πορτοσάλτε, η Γκίζα και ο Πιτσιρίκος βρίσκονταν on air.

Μια μικρή ομάδα ατόμων εισήλθε στο κινητό στούντιο του σταθμού και εκτός της... ρίψης των γιαουρτιών, προς τον Αρη Πορτοσάλτε κυρίως, προχώρησαν και σε λεκτικούς προπηλακισμούς. Μέχρι και το τέλος της ζωντανής εκπομπής, τρία τέταρτα αργότερα, οι καταληψίες διάβασαν μια σειρά από ανακοινώσεις γιατί ήθελαν να έχουν, όπως είπαν και στον αέρα, τον τελευταίο λόγο. Η κατάληψη του «Σκάι» ήρθε να προστεθεί στην αλυσίδα των καταλήψεων ραδιοφωνικών σταθμών που έως τώρα περιλαμβάνουν τον «Αθήνα 9,84», την ΕΡΤ, τον «Best» κ.ά. Είναι η πρώτη φορά όμως που οι ειρηνικές έως τώρα ενέργειές τους συνοδεύτηκαν και από πράξεις. Πράξεις, εννοείται, απολύτως καταδικαστέες. Γιατί και εγώ διαφωνώ ιδεολογικά με τις απόψεις του Αρη Πορτοσάλτε -με το άθλιο, κακόγουστο και κρύο χιούμορ του Πιτσιρίκου δεν υπάρχει λόγος να ασχολούμαστε καν- αλλά από το σημείο αυτό μέχρι να πετάς στον άλλον γιαούρτια επειδή δεν συμφωνείς μαζί του, η απόσταση είναι χαώδης.

Δ.Κ.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/12/2008

Εγινε σαραντάρα η «Ραδιοτηλεόραση»

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μ. ΠΕΤΡΟΥΤΣΟΥ/ Σ. ΜΑΝΙΑΤΗΣ / Δ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

«Το λεύκωμα αποτελεί μια αυθεντική περιπλάνηση στην ιστορία του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Ντοκουμέντα, πρόσωπα, συνεντεύξεις, διαφημίσεις, που συνθέτουν μια ανάγλυφη παρουσίαση του πρώτου περιοδικού στην Ελλάδα κυκλοφόρησε με ραδιοτηλεοπτική ύλη» είπε ο Γιώργος Συριόπουλος (διευθυντής έκδοσης της «Ραδιοτηλεόρασης») μιλώντας για τη σημασία του επετειακού λευκώματος «Ραδιοτηλεόραση, 1968- 2008: 40 χρόνια, 2.000 τεύχη». Μέσα από τις σελίδες του λευκώματος ο αναγνώστης βλέπει να ξεδιπλώνεται στα μάτια του η εξέλιξη του περιοδικού, το οποίο συμπλήρωσε φέτος 40 χρόνια κυκλοφορίας. Ο Γιώργος Συριόπουλος ανέφερε ακόμη στη χθεσινή παρουσίαση του λευκώματος ότι από τον Ιανουάριο το περιοδικό θα προσφέρει στους αναγνώστες του DVD από τη δημοφιλή εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης «Το θέατρο της Δευτέρας» με έργα του ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/12/2008