«Κάτω τα χέρια από το μπλόγκ μου!»

Οι αντιδράσεις των Ελλήνων μπλόγκερς στη δυσφήμηση του θεσμού

«Κάτω τα χέρια από το μπλόγκ μου!»

Της ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΑ

Ελάχιστες μέρες μετά την αποκάλυψη της εμπλοκής του press-gr.blogspot.com σε μια υπόθεση εκβιασμού, οι Έλληνες bloggers είχαν ήδη διαπιστώσει ότι το αστυνομικό σκέλος της ιστορίας έχει ελάχιστο ενδιαφέρον σε σχέση με τις συνέπειες που απειλεί να επιφέρει στην ελευθερία των χρηστών του Internet. Η συλλήβδην ενοχοποίηση των blogs με αφορμή μια υπόθεση που ακόμη δεν έχει διαλευκανθεί επαρκώς, έκανε τους διαδικτυογράφους να εξεγερθούν. Αρχικά μέσω του πληκτρολογίου και προσεχώς διαδηλώνοντας.

Την Κυριακή 9 Μαρτίου, στις 9.00 το βράδυ, διοργανώνεται «αποκριάτικη διαδήλωση», δηλαδή κάθοδος των διαδικτυογράφων με μάσκες στα πρόσωπα και πορεία, πιθανότατα από τα Προπύλαια μέχρι την Βουλή.


(Συντονισμός και ενημέρωση στο blog http://nefelikas.wordpress.com/2008/02/21/carnival-protest/)

Την ίδια στιγμή, άλλοι επιχειρούν να ξεκαθαρίσουν στο κοινό ότι τα blogs δεν είναι γιάφκες συκοφαντών, όπως θα μπορούσε να πιστέψει όποιος βλέπει ορισμένα δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές:

http://www.nylon.gr/?p=1417#comments

http://blog.teleologikos.eu/?p=441#comments

(από το tsimitakis.wordpress.com)

Την ανησυχία τους για την εν θερμώ νομοθετική ρύθμιση των blogs εκφράζουν δεκάδες πολίτες-bloggers, συνυπογράφοντας ένα σχετικό κείμενο και αναρτώντας το στα δικά τους ιστολόγια.

Η πρωτοβουλία-καμπάνια προέρχεται από δύο διαφορετικές ομάδες. Η ομάδα freebloggers και η πρωτοβουλία digitalrights.gr

καλούν:

* Την κυβέρνηση να δηλώσει σαφώς τις προθέσεις της και να διαψεύσει απερίφραστα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες σχετικά με πρόσθετη νομοθετική ρύθμιση της ελεύθερης έκφρασης στο διαδίκτυο.

*Το σύνολο των πολιτικών και κοινωνικών φορέων να λάβουν θέση απέναντι στα σχέδια αυτά και να διατρανώσουν την αντίθεσή τους προς οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία στο μέλλον η οποία θα έχει παρόμοια παράλογα χαρακτηριστικά.

* Επιφυλάσσονται, επίσης, για στενή παρακολούθηση του ζητήματος και για ανάπτυξη κάθε μορφής οργανωμένης δράσης (επικοινωνιακής, νομικής, θεσμικής).

Οι bloggers αποφάσισαν να μην εφησυχάσουν και προχώρησαν στην συγκεκριμένη διαμαρτυρία, θεωρώντας πως οι αρχικές διαρροές για επικείμενη νομοθετική ρύθμιση που θα περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης στο διαδίκτυο, δεν διαψεύστηκαν ούτε από τους υπουργούς Επικρατείας και Δικαιοσύνης ούτε από το πρωθυπουργό στις δηλώσεις τους την περασμένη εβδομάδα.

Οι συμμετέχοντες στην συγκεκριμένη καμπάνια καταγράφονται και εδώ.

Εν αναμονή του νομοσχεδίου για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, οι χρήστες του διαδικτύου παραμένουν επιφυλακτικοί. Παρά την υποχώρηση που σημειώθηκε από την αρχική πρόθεση που είχε διατυπωθεί, να συμπεριληφθούν σε αυτό διατάξεις για τον έλεγχο των blogs, το ενδεχόμενο να περιοριστεί το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση εξακολουθεί να απασχολεί πολλούς.

Σχετικοί προβληματισμοί αποτυπώνονται στις συζητήσεις που ξεκίνησαν την προηγούμενη εβδομάδα και συνεχίζονται σε πολλά διακτυακά ημερολόγια. Ενδεικτικά, μπορεί κανείς να επισκεφθεί τα εξής:

http://tsimitakis.wordpress.com

http://oneiros.gr/blog/2008/02/26/mostlyharmless

http://arxediamedia.blogspot.com/2008/02/pressgr.html

http://argos.wordpress.com/2008/02/26/black_hole/

http://naftilos.blogspot.com/

http://www.reality-tape.com/neu/?p=732

http://vrypan.net/weblog/

http://metablogging.gr/

http://histologion-gr.blogspot.com/2008/02/blog-post_26.html

Το δικαίωμα στην ανωνυμία, η καλύτερα στην ψευδωνυμία, είναι ένα από τα κυρίαρχα ζητήματα αυτών των συζητήσεων. Για πολλούς από τους ανθρώπους που έχουν επιλέξει τα blogs ως τρόπο έκφρασης η ψευδωνυμία είναι πολύτιμη. Μια καλή εξήγηση του γιατί συμβαίνει αυτό, διαβάστε εδώ:

http://old-boy.blogspot.com/2008/02/blog-post_26.html


Το όπλο της ψευδωνυμίας

Είναι σχετικά εύκολο να διαπιστώσει κανείς με ποιό τρόπο χρησιμοποιεί κάθε blogger το όπλο της ψευδωνυμίας. Ήταν εμφανές και στην περίπτωση του press-gr, όπου το επίπεδο των αναρτήσεων και των σχολίων συντηρούσε έναν περιβάλλον ιδανικό για να περνούν μηνύματα υβριστικά, σεξιστικά ακόμη και εκβιαστικά, σαν αυτά που καταγγέλoνται τώρα. Το γεγονός ότι οι διαχειριστές του τα επέτρεπαν και δεν έβαλαν ποτέ φίλτρα ελέγχου, πιθανότατα σημαίνει ότι το επίπεδο του blog ήταν επιλογή τους. Λίγα ανάλογου περιεχομένου blogs συνδέονταν μαζί του, ανακυκλώνοντας "αποκαλύψεις" και επισκέπτες. Για έναν χρήστη του Ιντερνετ με ευρύτερη γνώση των blogs, η συγκεκριμένη "παρέα" έμοιαζε με μια διαδικτυακή νησίδα που μεγαλύτερη σχέση είχε με την δημοσιογραφία του υπονόμου -την οποία διακρίνουμε όλο και πιο συχνά και στα επίσημα ΜΜΕ- παρά με το blogging.


Νομική ευθύνη και δικαιοσύνη

Το ζήτημα της νομικής ευθύνης που έχουν οι bloggers έχει απασχολήσει και στο παρελθόν τόσο την ελληνική όσο και την διεθνή κοινότητα χρηστών (γράφει σχετικά ο elawyer.blogspot.com). Σχετικά με την ευθύνη που συνεπάγονται οι απόψεις των σχολιαστών, υπάρχουν διάφορες ερμηνείες και τακτικές. Πολλοί bloggers προτιμούν να ρισκάρουν επιτρέποντας απεριόριστη ελευθερία στους επισκέπτες τους. Αλλοι διαγράφουν τα ενοχλητικά μετά την δημοσίευση ή τα ελέγχουν όλα πριν την ανάρτησή τους.

Το θέμα αυτό δεν έχει απαντηθεί οριστικά πουθενά στον κόσμο. Μπορεί, όμως, να βρει κανείς γενικά αποδεκτούς κώδικες, που διαμορφώνονται με βάση την διεθνή εμπειρία.

Οι "Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα" έχουν συντάξει ένα εγχειρίδιο για bloggers και συμβάντα στον κυβερνοχώρο ( http://www.rsf.org/IMG/pdf/handbook_bloggers_cyberdissidents-GB.pdf), με χρήσιμες συμβουλές και προτεινόμενες πρακτικές.

Πλήθος νομικών πληροφοριών για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, νομικής ευθύνης και τακτικές προστασίας από τους κινδύνους του διαδικτύου, μπορεί να βρει κανείς και στον "Νομικό Κώδικα των Bloggers" που έχει συντάξει το Electronic Frontier Foundation (www.eff.org), ένας διεθνής φορέας νομικής βοήθειας για χρήστες των νέων τεχνολογιών.

Για τα ελληνικά δεδομένα δεν υπάρχει ακόμη κάτι αντίστοιχο. Αντιθέτως, το ηλεκτρονικό έγκλημα είναι μια έννοια που δεν διδάσκεται ούτε στην Εθνική Σχολή Δικαστών και την οποία αγνοεί η συντριπτική πλειοψηφία αστυνομικών, εισαγγελέων, δικαστών και δικηγόρων, παρόλο που καλούνται όλο και πιο συχνά να χειριστούν σχετικές υποθέσεις. Η απουσία τεχνικών γνώσεων και νομικού οπλοστασίου, αναμένεται να δημιουργεί προβλήματα στην απονομή δικαιοσύνης για πολλά χρόνια ακόμα.

(ανανεώθηκε 4/3/2008) boubouka@enet.gr